BIK a BIG – różnice i podobieństwa

BIK a BIG, czym się różnią, jakie są podobieństwa i różnice między Biurem Informacji Kredytowej (BIK) a Biurami Informacji Gospodarczej (BIG)? Jak długo widnieje się w bazie BIK, a jak w bazach BIG? Co trzeba wiedzieć o czyszczeniu BIK i BIG? Rozłóżmy to na czynniki pierwsze.

BIK i BIG to nie to samo

Podstawowy błąd bierze się z używania tych nazw zamiennie. BIK i BIG to nie jest to samo, a różnice dla dłużnika są olbrzymie. Nigdy nie używaj ich wymiennie, bo to zupełnie inne firmy. Choć brzmią podobnie i pozornie dzieli je jedna litera, dzieli je znacznie więcej. Czas to poznać.

BIK jest jeden, BIG-ów jest kilka

To pierwsza i zasadnicza różnica. BIK z literą K na końcu jest jeden, a BIG-ów z literą G jest aktualnie czterech. Co więcej, każdy BIG to osobna firma należąca do innych udziałowców. Czyli BIG-i konkurują ze sobą jako niezależne podmioty, a BIK jest monopolistą.

Różnicę pomoże zapamiętać tabela:

Rejestr	Do kogo należy i gdzie ma siedzibę
BIK, czyli Biuro Informacji Kredytowej S.A. (jeden w Polsce)	Związek Banków Polskich i inni prywatni udziałowcy bankowi. Modzelewskiego 77a, 02-679 Warszawa
BIG InfoMonitor, czyli Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor S.A.	Biuro Informacji Kredytowej S.A. i Związek Banków Polskich. Modzelewskiego 77, 02-679 Warszawa
KRD, czyli Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej S.A.	Grupa Kaczmarski. Danuty Siedzikówny 12, 51-214 Wrocław
ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A.	Grupa CRIF. Plac Bankowy 2, 00-095 Warszawa
KBIG, czyli Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej S.A.	Grupa CRIF. Lublańska 38, 31-476 Kraków

Jeśli prześledzisz tabelę uważnie, bez trudu zauważysz ciekawostkę. BIK ma swój własny BIG. Pobierając raport BIK przez ten link, dostajesz w pakiecie także raport z jego własnego BIG-u, czyli z InfoMonitora. Może się w głowie zakręcić. A to nie wszystko. Czas na szczegółowe różnice.

Kto może wpisać dłużnika do BIK i BIG

Właśnie w tym, kto może wpisać dłużnika, kryje się zasadnicza różnica między tymi biurami. Spójrz do tabeli:

Kto może wpisać dłużnika do BIK (zbiór zamknięty)	Kto może wpisać dłużnika do BIG
bank	każda osoba fizyczna, której jesteś winny pieniądze, w tym sąsiad czy szwagier
SKOK	spółdzielnia mieszkaniowa
firma pożyczkowa mająca umowę z BIK	dostawca prądu, wody, gazu
firma leasingowa i faktoringowa należąca do banku	sąd, na przykład za niezapłacone koszty czy grzywny
	urząd gminy
	firmy telekomunikacyjne i dostawcy telewizji
	banki
	ubezpieczyciele, w tym OC samochodu
	dowolny wierzyciel będący przedsiębiorcą
	każda firma pożyczkowa, bez wyjątku
	każdy przewoźnik, jak MPK, PKP czy linie lotnicze

Jak widzisz, BIK ma zamknięty zbiór podmiotów, które mogą zamieścić w nim dane o Tobie. W BIG wpisu może dokonać niemal każdy, komu jesteś winien pieniądze, a do wyboru ma cztery niezależne BIG-i. Może umieścić Cię w jednym albo we wszystkich naraz.

Ciekawostka: także sąd bywa wierzycielem wpisującym do BIG, na przykład przy niezapłaconych grzywnach albo kosztach sądowych. Pamiętaj jednak, że BIG-i nie wymieniają między sobą danych, więc jeden wpis nie oznacza obecności we wszystkich rejestrach.

BIK bywa pozytywny, BIG to lista dłużników

Kolejna istotna różnica dotyczy tego, czy sam wpis jest karą. Baza BIG to typowa lista dłużników, na którą trafiasz na wniosek wierzyciela i tylko za karę. Wpis jest możliwy, gdy dług jest przeterminowany o minimum 30 dni i tyle samo minęło od zawiadomienia dłużnika o zamiarze wpisu. Do tego zaległość musi wynosić co najmniej 200 złotych u konsumenta.

BIK to natomiast zbiór danych o wszystkich kredytach bankowych, niezależnie od tego, czy spłacasz je terminowo. Dlatego BIK trudno nazwać czarną listą, a wpisu karą. Skoro trafia on do bazy zaraz po uruchomieniu kredytu, a nie dopiero przy zaległości, to zasadnicza różnica względem BIG. A jeśli Twój wpis w BIK szkodzi, sprawdź, jak poprawić zdolność kredytową. Co dokładnie kształtuje Twój obraz w BIK, opisujemy w tekście o tym, co wpływa na ocenę punktową.

Usuwanie wpisów z BIK i z BIG

Znaczące różnice widać też przy usuwaniu wpisów. Warto je znać, żeby świadomie poruszać się po rynku finansowym. Temat omówimy na przykładzie osób fizycznych, nie przedsiębiorców. Obrazuje to tabela:

Fakt różniący BIK od BIG	BIK	BIG
Czas przechowywania wpisu	5 lat od ustania relacji z wierzycielem*	3 lata od ostatniej aktualizacji, nie dłużej niż 10 lat od przekazania
Ukrycie wpisu w trakcie spłaty	brak możliwości prawnej	możliwe w ramach ugody z takim warunkiem**
Usunięcie po spłacie	tylko na wniosek i tylko gdy jest to prawnie możliwe, patrz: czyszczenie BIK	wierzyciel występuje o usunięcie w ciągu 14 dni od spłaty
Podstawa prawna	Prawo bankowe oraz rozporządzenie Ministra Finansów z 23 czerwca 2016 r.	ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych

*ustanie relacji z wierzycielem to w praktyce spłata zobowiązania, ale nie tylko. Następuje również przy sprzedaży niespłaconego długu do funduszu sekurytyzacyjnego.

**w wielu przypadkach da się zawrzeć ugodę z warunkowym zawieszeniem prezentacji wpisu w BIG do czasu spłaty. Dotyczy to zwłaszcza długów kupionych przez KRUK, Ultimo, Best czy Hoist.

Gdzie szukać pomocy w sporach z BIK i BIG

Czujesz, że Twoje prawa zostały naruszone, a wierzyciel lub biuro nie reaguje na wezwania? Nie jesteś bezbronny. Trzeba tylko trafić do właściwego urzędu, bo tu krąży sporo mitów. Wbrew częstemu przekonaniu BIG-ów nie nadzoruje KNF. Komisja Nadzoru Finansowego czuwa nad bankami i rynkiem finansowym, ale nie nad biurami informacji gospodarczej.

Skarga do PUODO

To najważniejszy adres w sporach o dane. Zarówno BIK, jak i BIG przetwarzają Twoje dane osobowe i podlegają pod RODO, więc skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych składasz, gdy naruszono Twoje prawo do ochrony danych. Na przykład:

• wierzyciel lub biuro przetwarza Twoje dane bez podstawy prawnej, na przykład po wycofaniu zgody dla terminowo spłaconego kredytu,
• w bazie widnieją dane nieprawdziwe lub nieaktualne, a wierzyciel odmawia ich sprostowania,
• odmówiono Ci realizacji praw wynikających z RODO.

PUODO może nakazać sprostowanie lub usunięcie danych, a także nałożyć wysokie kary za łamanie RODO. Jeśli chcesz zrozumieć, czym w ogóle jest sekcja niewidoczna dla banków, sprawdź tekst o zobowiązaniach przetwarzanych w celach statystycznych. To ta sama droga, którą prowadzi się spór o usunięcie trudnego wpisu z BIK.

Nadzór nad BIG i pomoc UOKiK

Nad samą działalnością BIG-ów czuwa minister właściwy do spraw gospodarki, czyli Minister Rozwoju i Technologii. To on zatwierdza regulamin każdego biura i bada zgodność jego działania z ustawą, choć nie rozstrzyga indywidualnych sporów o dane, bo te należą do PUODO. Jeśli natomiast biuro lub wierzyciel stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, sprawą może zająć się UOKiK.

Pamiętaj: zanim złożysz skargę do urzędu, wyczerp najpierw drogę reklamacyjną u wierzyciela i w biurze. Urzędy interweniują dopiero wtedy, gdy te podmioty nie reagują albo odmawiają działania. Jak sprawdzić, co dokładnie masz w rejestrze, pokazujemy w instrukcji jak sprawdzić BIK.