Credit Check – pożyczki wiedzą o Twoim zadłużeniu i dzielą się tą wiedzą

Credit Check to narzędzie w rękach pożyczek pozabankowych i egzekwujących długi. Jest przykładem na to, jak wykorzystano technologię do unikania klientów w pętli zadłużenia oraz do tropienia tych, którzy oddania długu unikają.

W dawnych czasach firmy pożyczkowe były pozbawione szerszego dostępu do informacji o potencjalnym kliencie. A na pewno nie były to informacje „z ostatniej chwili”. Te czasy jednak już minęły, a symbolem tego jest już wspomniany Credit Check. Jest on również symbolem tego, jak produkt stworzony w jednym celu znajduje zastosowanie w pokrewnej branży.

Życie pożyczkodawców przed Credit Check — wielka niewiadoma

Żeby zrozumieć, jak wiele zmienił Credit Check na rynku informacji dla firm pożyczkowych i w życiu nałogowych pożyczkobiorców, trzeba wiedzieć, jak wyglądała sytuacja przed jego powstaniem.

Firmy pożyczkowe w tamtych czasach miały stosunkowo małą kontrolę nad tym, komu pożyczają. Jedynym poważnym źródłem informacji był dla nich BIG. Ma on jednak dwie poważne wady. Nie widać w nim, ile aktualnie klient ma zobowiązań. Drugim mankamentem BIG jest to, że wpisy pojawiają się w nim wówczas, gdy dłużnik przestaje spłacać zobowiązania i to od dobrych kilku tygodni. Na tę branżę często o wiele za późno, aby wychwycić klienta, który tonie i w panice łapie rękami kolejne pożyczki, chociaż te na powierzchni go nie utrzymają. Za to szybko udadzą się z nim na dno czeluści zadłużenia. Wiele firm pożyczkowych przekonało się, że z tego dna ciężko potem wydobyć chociażby złotówkę.

Długimi latami firmy pożyczkowe nie były ani zmuszane do głębszej weryfikacji klienta, ani dopuszczane do pełnego korzystania z jedynego skutecznego narzędzia, które mogłoby im pomóc — czyli do rejestru BIK. Więcej o różnicach pomiędzy BIK a BIG przeczytasz w osobnym poradniku.

Z czasem jednak pojawiły się naciski z góry (czyli z rządu), żeby pożyczkodawcy zaczęli dokładniej weryfikować pożyczkobiorców. Oczywiście w trosce o tych ostatnich. To był dobry grunt pod powstanie Credit Check, a także uzyskanie przez pożyczkodawców dostępu do BIK. Jak czas pokazał, ta troska o uczestników rynku pożyczek była też preludium do złapania go za twarz. Nadchodził koniec kosmicznych odsetek oraz złotych lat pożyczek pozabankowych.

Credit Check — informacja o kliencie dla firm pożyczkowych

Rozwiązaniem wielu bolączek firm pożyczkowych okazać się miał nowy BIG, który odgrywał (i w sumie nadal odgrywa) poślednią rolę wśród BIG-ów. Po latach samowładztwa Infomonitora, ERIF-u i KRD w szranki stanął KBIG. I do dzisiaj nie wyszedł z narożnika. Prawdopodobnie na zmianę tego stanu rzeczy nie ma już nadziei nawet CRIF, który napędza to przedsięwzięcie. Zamiast szorować po kontach nabył BIG z „wielkiej trójki” — w lutym 2023 r. sfinalizował zakup 100% akcji ERIF BIG od Grupy KRUK. CRIF, który od 2016 r. był już właścicielem KBIG-u, zarządza dziś w Polsce zarówno KBIG-iem, jak i ERIF-em. Co nie zmieniło niczego w hierarchii BIG-ów, ale CRIF postanowił skorzystać z okazji i zagospodarować pole, którym wydawali się nie zainteresowani trzej wymienieni giganci. Moment był idealny, BIK jeszcze w pełni nie otworzył się na firmy pożyczkowe, a informacja zaczęła być coraz bardziej pożądana.

Tak oto KBIG stał się opoką Credit Check.

Trzy elementy rozpoznania

Credit Check składa się z trzech elementów:

1. KBIG — Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej, skupiające informację gospodarczą zarówno pozytywną, jak i negatywną.
2. Moduł pożyczkowy — udostępnia dodatkowe informacje, takie jak ilość i wartość pożyczek czy opóźnienia w spłacie krótsze niż 60 dni.
3. Moduł antyfraudowy — który dba o to, by informacja była jak najświeższa, miele na bieżąco wnioski o pożyczki od Uczestników i dostarcza danych, które pomagają ocenić wiarygodność klienta, nieco na wzór BIK — czyli analizując schematy zachowań pożyczkobiorców.

Zatem firmy pożyczkowe zrobiły sobie na boku swoje własne źródło wiedzy a'la BIK. Wszystko w oparciu o współdzielenie danych, będących w posiadaniu poszczególnych firm pożyczkowych. Dzięki wymianie informacji są w stanie prześledzić historię pożyczkową klienta 3 lata do tyłu, a tych klientów — jeśli wierzyć zapewnieniom — jest ponad 2,5 mln. Pożyczkobiorców z ich pełną historią kredytową sięgającą do 3 lat wstecz. Co ma stanowić aż 85% liczby klientów firm pożyczkowych.

Te liczby pokazują również, jak skurczył się rynek pożyczek — kilka lat wcześniej, w 2016 r. (według danych KBIG) tych klientów było 3 200 000 i stanowili 80% ogółu klientów.

Jako, że każdy medal ma dwa końce, dostępność do takich narzędzi jak Credit Check odbiła się również pożyczającym czkawką. Gdy już większość przyzwyczaiła się, że strat jest mniej i kasy coraz więcej, skończyła się życzliwa troska „góry”. Zaczęło się dociskanie kolanem pożyczek pozabankowych. Nie wszystkie były na to przygotowane.

Nie można oczywiście zakładać, że nie stałoby się tak nawet wówczas, gdyby narzędzia nie powstały. Mimo wszystko, regulatorowi trudniej byłoby twierdzić, że chwilówki mogą zminimalizować ryzyko pożyczania i co chwila „przykręcać im śrubę”.

Credit Check w życiu dłużnika

Minęło ponad pół dekady, a Credit Check nie zaistniał jakoś szczególnie w świadomości dłużników. Co nie oznacza, że się nie rozwija. I nie wpływa na możliwość zaciągania pożyczek przez niczego nie świadomych dłużników. Wystarczy chwilę się zastanowić — czym grozi „zły BIK” wie każdy, o laurkach z Credit Check słyszeli nieliczni. Dlatego gdy wyeliminujemy inne przeszkody, warto zastanowić się, czy to właśnie w tym nienachalnym systemie nie tkwi źródło problemów z uzyskaniem pożyczki. Pamiętaj też, że dane z BIG-ów (w tym KBIG, na którym opiera się Credit Check) możesz sprawdzić sam — opisaliśmy to w poradniku jak sprawdzić długi w BIG, a w przypadku niesłusznych wpisów pomoże czyszczenie wpisu w BIG.

Przykro nam, nie dostaniesz pożyczki

W najbardziej interesującym nas trzecim module, pożyczkodawcy wymieniają między sobą informacje w ramach dwóch grup:

• Forum Wiarygodnej Wymiany Informacji (FWWI) — pożyczki ratalne.
• Platformy Wymiany Informacji Pożyczkowej (PWIP) — chwilówki.

Aktualna (na chwilę przygotowywania tej aktualizacji) lista uczestników obu grup wygląda następująco — od razu widać, że PWIP jest zdecydowanie liczniejsze, co odzwierciedla dominację chwilówek nad pożyczkami ratalnymi w polskim rynku pozabankowym:

FWWI	PWIP
Capital Service S.A.
Provident Polska S.A.
PROFI CREDIT Polska S.A.
Wonga.pl Sp. z o.o.
Everest Finanse S.A. (Bocian Pożyczki)	Aasa Polska S.A.
	AION Bank SA / NV
	AIQLABS Sp. z o.o.
	Allegro Pay Sp. z o.o.
	ARENA Finance Sp. z o.o.
	Argentum Capital sp. z o.o.
	AUTOKAPITAL.PL Sp. z o.o.
	Aventus Biznes Sp. z o.o.
	Blue Finance Polska sp. z o.o.
	Cardina Sp. z o.o.
	CENTRUM EPŁATNOŚCI Sp. z o.o.
	Creditstar Poland Sp. z o.o.
	DigitalFin Sp. z o.o.
	DJK Finance Sp. z o.o.
	Ducatos Sp. z o.o.
	Easy Payments Services LTD
	Feniko Finanse Sp. z o.o.
	Fintopia Technology Sp. z o.o.
	Finva Sp. z o.o.
	iCredit Sp. z o.o.
	Instant Money Sp. z o.o.
	KIM Finance Sp. z o.o.
	Klarna Bank AB
	LTU Finance Sp. z o.o.
	MDP Finance Sp. z o.o.
	Mercury Financial S.A.
	Miloan Polska Sp. z o.o.
	MKapital Sp. z o.o.
	Multitude Bank p.l.c.
	Net Gotówka Sp. z o.o.
	Novum Finance
	PayPo Sp. z o.o.
	Paytree Sp. z o.o.
	Pixo Sp. z o.o.
	Primastar Sp. z o.o.
	PSF Loans Sp. z o.o.
	Raiffeisen Centrobank AG
	Revolut Bank UAB
	Smartney Sp. z o.o.
	Soonly Finance sp. z o.o.
	Talaros Sp. z o.o.
	Timbex Sp. z o.o.
	Tusumi Sp. z o.o.
	Twisto Polska Sp. z o.o.

Jak widać towarzystwo zatacza coraz szersze kręgi i sięga za granicę. Mamy firmy z Bułgarii, Cypru, Szwecji, Austrii czy Litwy. I nie są to typowe pożyczki pozabankowe, bo trudno tak nazwać Revoluta czy działające na rynku BNPL (kup teraz, płać później): Twisto, PayPo, Klarnę czy też Allegro Pay. Od 2023 r. wszystkie one są ustawowo kredytami konsumenckimi, co oznacza, że obok raportowania do BIK (gdzie wpis żyje 12 miesięcy) raportują na bieżąco do Credit Check przez moduł PWIP. Skutek? Każdy kolejny zakup „na raty zero” zostawia ślad widoczny przez 3 lata wstecz dla każdego pożyczkodawcy z PWIP. A dla osób, które nie wiedzą, dlaczego nie mogą dostać chwilówki — to często właśnie tu kryje się odpowiedź. Więcej o samym FWWI i Providencie jako jego uczestniku przeczytasz w tekście dług w Providencie, a o ryzykach pożyczek zagranicznych spoza Credit Check w osobnym poczet oszustów.

Credit Check pomaga ściągającym długi

Opisane wcześniej cele Credit Check się nie zmieniły, ale znalazły z czasem nowe zastosowanie. Na liście uczestników systemu pojawiło się trzecie zestawienie, a tam znane dłużnikom, raczej jako firmy zajmujące się windykacją:

• Ultimo S.A. (od 2.12.2024 r. działa pod marką B2Impact),
• Alektum,
• Kancelaria Corpus Iuris Sp. z o.o.,
• Debt Recovery Sp. z o.o.,
• Vindix.

Co tam robią? Przecież nie udzielają pożyczek (za wyjątkiem Ultimo/B2Impact). Najlepiej wyjaśni nam to taki schemat działania Credit Check:

Jeśli zatem dłużnik nie wie, skąd nagle wierzyciel wziął jego aktualny adres czy rodzaj zatrudnienia, powinien się zastanowić, czy przypadkiem nie poczuł niedawno ochoty na zaciągnięcie nowej pożyczki? W dzisiejszych czasach nawet takie świeżaki jak Zetos wchodzą w Credit Check bez zastanowienia.

A jeśli mleko się wylało i Ultimo (B2Impact) czy inna firma skupująca długi dobija się znowu do Ciebie? To może być dobra okazja, by podjąć negocjacje z wierzycielem. W efekcie obniżyć swój dług poprzez umorzenie. Zamiast spłacać go kolejną pożyczką.

FAQ — najczęstsze pytania o Credit Check