Reading Time: 6 minutes Czy komornik sprawdza długi?
Czy komornik sprawdza długi? Ustala, czy zostały spłacone? Dłużnicy często mają właśnie taką nadzieję, a w praktyce trzeba pamiętać, że nie do tego została powołana instytucja komornika.
Pan Adam przesłał nam następujące pytanie:
„Witam! Nazywam się Adam i mam do państwa takie pytanie. Komornik przysłał mi papiery dotyczące jakiegoś długu. Jest tam nakaz zapłaty, gdzie wierzycielem jest jakaś firma windykacyjna i nie jest napisane, za co to jest! Dzwoniłem do komornika i też nie wiedzą, z czego to!!!??? Czy komornik nie ma obowiązku informować, za co jest dług? A może ja go już spłaciłem? Też urzędnik nie ma obowiązku sprawdzać, czy dług jest spłacony? Dziękuję za odpowiedź”.
Prosta odpowiedź: czy komornik sprawdza długi?
Niestety, w tym przypadku komornik ma rację. Zanim jednak wyjaśnimy dlaczego, warto najpierw ustalić, za co w ogóle ma się komornika – bo Pan Adam trafnie zauważa, że z pisma nie wynika, czego dotyczy dług.
Art. 804 KPC – komornik nie bada długu
Podstawą twierdzeń komornika był zapewne art. 804 k.p.c., zgodnie z którym:
organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Przepis ten kategorycznie zabrania komornikowi wchodzenia w rolę sądu, a co za tym idzie – decydowania, czy orzeczone tytułem wykonawczym świadczenie jest należne, czy nie. Nawet gdyby po stronie komornika zachodziło przypuszczenie graniczące z pewnością, że orzeczony dług nie powinien być egzekwowany, to bez wyraźnego polecenia sądu egzekutor ma, niestety, związane ręce.
Zatem co komornik sprawdza w sprawie długu?
Do obowiązków komornika należy weryfikowanie otrzymanych dokumentów pod względem formalnym. Wobec tego egzekutor przed wszczęciem egzekucji powinien sprawdzić m.in., czy:
- otrzymany tytuł spełnia wymogi tytułu egzekucyjnego,
- na tytule egzekucyjnym umieszczona jest klauzula wykonalności,
- tytuł został podpisany,
- na tytule umieszczona jest pieczęć sądowa,
- data na tytule jest prawidłowa,
- tytuł nadaje się do wykonania,
- wniosek egzekucyjny został prawidłowo sporządzony,
- dołączone do wniosku pełnomocnictwo jest prawidłowe.
Ponadto w sprawach wszczętych na podstawie nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym komornik jest zobowiązany do weryfikacji otrzymanego tytułu i dokonania stosownych odznaczeń.
Komornik nie ustala, czy dług został spłacony
Podobnie wygląda kwestia tzw. „spłaconego długu”, gdzie komornik podejmuje czynności, mimo że zaległość została przez nas wcześniej uiszczona (w całości lub w części) do rąk wierzyciela. Komornik nie ma ani obowiązku, ani możliwości sprawdzenia, czy wierzyciel otrzymał już kiedyś od nas należne pieniądze. Z jednej strony godziłoby to w prawo wierzyciela do sądu, z drugiej – prowadziłoby do kuriozalnych sytuacji.
Wyobraźmy sobie, że przeciwko Pani Katarzynie wierzyciel (dajmy na to KRUK, największa firma windykacyjna w Polsce) złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Gdyby zlikwidować art. 804 k.p.c., komornik przed wszczęciem egzekucji musiałby wezwać ową firmę windykacyjną oraz wierzyciela pierwotnego, od którego odkupiono dług, do przesłania wszystkich wyciągów bankowych oraz ksiąg rachunkowych od początku istnienia firmy, a następnie gruntownie je przeanalizować, żeby sprawdzić, czy wśród setek tysięcy pozycji nie kryje się gdzieś wpłata dłużnika. Nie ma chyba wątpliwości, że taka konieczność całkowicie sparaliżowałaby egzekucję w Polsce. Dlatego komornik nie sprawdza długów.
Wstrzymanie egzekucji nieistniejącego długu
Gdy posiadamy niebudzący wątpliwości dokument, że żądany dług został już przez nas kiedyś (w całości lub w części) spłacony, to po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji możemy z takim dokumentem udać się do komornika i żądać wstrzymania czynności. Takim dowodem może być np. potwierdzenie z poczty, wyciąg z rachunku bankowego czy pokwitowanie wystawione przez wierzyciela.
Po otrzymaniu naszego wniosku komornik powinien wstrzymać się w określonym zakresie z czynnościami (art. 822 k.p.c.), a następnie niezwłocznie przesłać stosowną informację do wierzyciela wraz z kserokopią pokwitowania. Gdy wierzyciel uzna nasz dokument, sprawa zostanie bezzwłocznie umorzona lub żądane roszczenie zostanie ograniczone. O tym, jak w ogóle wygląda umorzenie egzekucji komorniczej, piszemy osobno.
W przypadku zaś, gdy wierzyciel nie uzna dokumentu bądź pismo komornika zignoruje, egzekucja będzie kontynuowana w dotychczasowym zakresie. Nam przysługuje wówczas zażalenie na nadanie klauzuli wykonalności (art. 795 k.p.c.) albo powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 k.p.c.). Przeciwko nieuczciwemu wierzycielowi możemy też założyć sprawę o odszkodowanie oraz zadośćuczynienie (art. 415 k.c.), bo zgodnie z prawem egzekucja toczy się na jego ryzyko. Jeśli nakaz w ogóle do Ciebie nie dotarł, sprawdź, czy można uchylić prawomocny nakaz zapłaty i jak wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty.
W skrócie: komornik nie bada, czy dług jest zasadny ani czy go spłaciłeś (art. 804 KPC) – sprawdza tylko formalną poprawność tytułu. Jeśli masz dowód spłaty, to Ty musisz go okazać i żądać wstrzymania czynności (art. 822 KPC). Nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z pomocy z komornikiem w 24 godziny – to unikalna w skali kraju usługa.
Czy komornik sprawdza długi – najczęstsze pytania
Czy komornik sprawdza długi?
Nie w takim sensie, jak zwykle myślą dłużnicy. Komornik nie bada, czy dług jest zasadny, wymagalny ani czy został już spłacony – zabrania mu tego art. 804 KPC. Weryfikuje jedynie stronę formalną: czy tytuł wykonawczy ma klauzulę wykonalności, pieczęć, podpis i czy wniosek egzekucyjny jest prawidłowy. Ocena samego długu należy do sądu, nie do komornika.
Co mówi art. 804 KPC?
Art. 804 KPC stanowi, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W praktyce oznacza to, że komornik nie wchodzi w rolę sądu – nie ocenia, czy dług jest słuszny, i musi prowadzić egzekucję nawet wtedy, gdy sam ma wątpliwości. Kwestionowanie długu odbywa się przed sądem, a nie u komornika.
Komornik ściga dług, który już spłaciłem – co robić?
Jeśli masz niebudzący wątpliwości dowód spłaty (potwierdzenie przelewu, wyciąg, pokwitowanie od wierzyciela), zgłoś się z nim do komornika i żądaj wstrzymania czynności na podstawie art. 822 KPC. Komornik przekaże sprawę wierzycielowi. Gdy wierzyciel nie uzna dowodu, pozostaje powództwo przeciwegzekucyjne z art. 840 KPC oraz ewentualnie roszczenie odszkodowawcze z art. 415 KC – egzekucja toczy się na ryzyko wierzyciela.
Czy komornik sprawdza, czy dług jest przedawniony?
Nie. Przedawnienie to również ocena zasadności roszczenia, a tej komornik z mocy art. 804 KPC nie prowadzi. Zarzut przedawnienia trzeba podnieść samodzielnie – na etapie sądowym (sprzeciw od nakazu zapłaty) albo w powództwie przeciwegzekucyjnym. Sam komornik nie umorzy egzekucji tylko dlatego, że dług wydaje się stary.
Czy za dług grozi więzienie?
W zwykłej egzekucji za dług cywilny nie idzie się do więzienia – komornik nie zamienia zaległości na karę pozbawienia wolności. To dwa różne światy: egzekucja komornicza dotyczy majątku, a nie wolności. Wyjątki wiążą się z odrębnymi sprawami karnymi (np. uporczywe uchylanie się od alimentów), a nie z samym faktem posiadania długu.
