Przegrana sprawa w sądzie – jakie są realne koszty sądowe w 2026 r.?

Jednym z największych lęków osób pozwanych o zapłatę długu jest obawa przed astronomicznymi kosztami sądowymi. Wokół tego tematu narosło wiele mitów. W rzeczywistości wysokość tych kosztów nie jest przypadkowa – jest precyzyjnie uregulowana przez prawo i można ją dokładnie obliczyć. Zrozumienie, co składa się na ostateczną kwotę, pozwala świadomie ocenić ryzyko związane z procesem.

Całkowity koszt, którym w przypadku przegranej zostanie obciążony dłużnik, składa się zawsze z trzech podstawowych elementów.

Trzy elementy, z których składają się koszty sądowe

Każda kwota zasądzona przez sąd tytułem zwrotu kosztów procesu to suma poniższych składników, które zależą głównie od wartości przedmiotu sporu (WPS), czyli kwoty głównej, jakiej domaga się od Ciebie wierzyciel (bez odsetek).

1. Opłata sądowa od pozwu

To opłata, którą wierzyciel (powód) musiał wnieść do sądu, aby w ogóle rozpocząć proces. W przypadku Twojej przegranej sąd nakaże Ci zwrócić mu tę kwotę. Jej wysokość jest sztywno określona w art. 13 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i rośnie skokowo wraz z wartością dochodzonego roszczenia.

2. Koszty zastępstwa procesowego

Banki, firmy pożyczkowe i windykacyjne niemal zawsze korzystają z usług profesjonalnych pełnomocników – adwokatów lub radców prawnych. Koszty zastępstwa procesowego to kwota, którą musisz zwrócić wierzycielowi za wynagrodzenie jego prawnika. Stawki te są określone w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości i, podobnie jak opłata sądowa, zależą od wartości przedmiotu sporu.

3. Opłata skarbowa od pełnomocnictwa

To stała, niezmienna opłata w wysokości 17 zł. Jest to rodzaj podatku, który wierzyciel musiał zapłacić za złożenie w sądzie dokumentu pełnomocnictwa dla swojego adwokata lub radcy prawnego. W przypadku przegranej, ten niewielki koszt również zostanie doliczony do Twojego rachunku.

Tabela: Całkowite koszty sądowe w przypadku przegranej (stan na 2026 r.)

Aby w pełni zobrazować, jak te składniki sumują się w praktyce, przygotowaliśmy kompletną tabelę kosztów sądowych. Pozwala ona szybko sprawdzić, jakiego rzędu dodatkowe koszty poniesiesz w razie przegrania sprawy, w zależności od kwoty, na jaką zostałeś pozwany.

Wartość przedmiotu sporu (WPS)	Opłata sądowa	Koszty zastępstwa procesowego	Opłata skarbowa	SUMA KOSZTÓW
do 500 zł	30 zł	90 zł	17 zł	137 zł
501 – 1 500 zł	100 zł	270 zł	17 zł	387 zł
1 501 – 4 000 zł	200 zł	900 zł	17 zł	1 117 zł
4 001 – 5 000 zł	400 zł	900 zł	17 zł	1 317 zł
5 001 – 7 500 zł	400 zł	1 800 zł	17 zł	2 217 zł
7 501 – 10 000 zł	500 zł	1 800 zł	17 zł	2 317 zł
10 001 – 15 000 zł	750 zł	3 600 zł	17 zł	4 367 zł
15 001 – 20 000 zł	1 000 zł	3 600 zł	17 zł	4 617 zł
20 001 – 50 000 zł*	5% WPS	3 600 zł	17 zł	(5% WPS) + 3 617 zł
50 001 – 100 000 zł*	5% WPS	5 400 zł	17 zł	(5% WPS) + 5 417 zł
powyżej 100 000 zł*	5% WPS	Maksymalna opłata sądowa wynosi 100 000 zł niezależnie od wartości WPS (od 23 września 2025 r.)	17 zł	Maksymalna opłata sądowa wynosi 100 000 zł niezależnie od wartości WPS (od 23 września 2025 r.)

* Dla wartości przedmiotu sporu powyżej 20 000 zł, opłata sądowa wynosi 5% tej wartości (np. dla 30 000 zł będzie to 1 500 zł).

Jak w realu kształtują się koszty sądowe pokazuje fragment wyroku sądu:

Jak widać koszt przegranej sprawy przy tej kwocie powoduje wzrost zadłużenia prawie 0 1/3.

Znacznie gorzej jest, gdy przegrywa się sprawę o niewielkiej wartości przedmiotu sporu. Oto przykład:

Przy długu tej wielkości koszty sądowe powiększają dług o ponad 60%!

Mam nadzieję, że rozumiesz teraz, iż oddłużanie to nie machanie na ślepo szabelką w sądzie. Lub masowe wysyłanie sprzeciwów do EPU, które skutkować będą przeniesieniem sprawy do sądu rejonowego. W którym, w przypadku przegranej, czekają na Ciebie dodatkowo całkiem spore koszty. Oddłużanie – to profesjonalne – zawsze zaczyna się od selekcji zadłużeń na te, które świetnie rokują w sądzie i te, które do sądu nigdy trafić nie powinny. A kto ma zrobić taką selekcję? Oczywiście prawnik od długów. Nigdy anonimowy „specjalista” z internetowego forum.

Co w sytuacji, gdy wierzyciel wygra sprawę tylko częściowo?

Życie nie zawsze jest czarno-białe i nie każda sprawa kończy się pełną wygraną jednej ze stron. Co się dzieje, jeśli sąd przyzna rację wierzycielowi, ale tylko w części – na przykład uzna część naliczonych opłat za nienależne? W takiej sytuacji o podziale kosztów decyduje art. 100 Kodeksu postępowania cywilnego.

Zasada jest prosta: koszty są rozdzielane stosunkowo do tego, w jakim procencie każda ze stron wygrała, a w jakim przegrała sprawę. Sąd może też wzajemnie znieść koszty, co często ma miejsce, gdy powód wygrywa w okolicach 50% – wtedy każda ze stron ponosi te koszty, które sama wyłożyła na prowadzenie procesu.

W praktyce oznacza to, że jeśli uda Ci się udowodnić w sądzie, że roszczenie wierzyciela jest częściowo bezzasadne, Twoje obciążenie z tytułu kosztów sądowych również zostanie proporcjonalnie zmniejszone:

Koszty sądowe to nie żarty – na to musisz uważać

Lekceważące podejście do spraw sądowych, zła selekcja czy wreszcie podpowiedzi i nakłanianie przez kancelarie, które żyją z kosztów sądowych – to pułapka, w którą wpada wielu dłużników.

Pamiętaj: każda przegrana w sądzie rodzi koszty. Dlatego w procesie oddłużania do sądu mogą trafić sprawy z najwyższą szansą na wygraną. I przeciwnie – unikaj sądów w tych sprawach, gdy szanse na wygraną są minimalne, a ryzyko dodatkowych kosztów ogromne. O tym, jakie ryzyko obciążenia kosztami sądowymi czyha na dłużników, opisujemy ku przestrodze. Sprawdź, kiedy darmowa pomoc prawna może Cię zrujnować.

Często zadawane pytania o koszty sądowe