Nękanie przez windykatora? Wzór zawiadomienia na policję i poradnik, jak przełamać strach

Telefon dzwoni kilkanaście razy dziennie, SMS-y przychodzą o szóstej rano i o dziesiątej wieczorem, a windykator grozi, że „porozmawia” z Twoim szefem albo sąsiadami. I w głowie pojawia się myśl: „Nie pójdę na policję, przecież to ja mam dług”. To błąd, na którym windykacja buduje całą swoją przewagę.

Możesz iść na policję, mając dług. Dług to sprawa cywilna, a nękanie – karna. Poniżej wyjaśniam, które zachowania windykatora są przestępstwem, jak zebrać dowody i jak złożyć zawiadomienie, żeby policja w ogóle mogła działać. Na końcu znajdziesz gotowy wzór zawiadomienia.

W skrócie: uporczywe nękanie to przestępstwo z art. 190a § 1 Kodeksu karnego, zagrożone karą od 6 miesięcy do 8 lat więzienia. Jest jednak ścigane wyłącznie na wniosek pokrzywdzonego – bez Twojego wniosku o ściganie policja nic nie zrobi. Dlatego w zawiadomieniu (wzór poniżej) musi się on znaleźć wprost. Twój dług nie ma przy tym żadnego znaczenia.

Dług to nie przestępstwo, nękanie tak

Twój dług należy do prawa cywilnego. To spór o pieniądze między Tobą a wierzycielem, a najgorsze, co może się w nim wydarzyć, to wyrok i komornik. Za niespłaconą pożyczkę nie idzie się do więzienia, a policja długami się nie zajmuje. Groźby, uporczywe telefony czy nachodzenie w domu to natomiast prawo karne. Tu działa policja i prokuratura.

Windykator chce, żebyś te dwie sprawy mylił. Straszy Cię „konsekwencjami karnymi” za dług, żebyś nie zauważył, że to on może właśnie popełniać przestępstwo. Prosta analogia: dostałeś mandat za szybką jazdę. Czy to daje komuś prawo, żeby codziennie krzyczał Ci pod oknem i wybijał szyby? Oczywiście nie. Idąc na policję w sprawie szyby, nie rozmawiasz o mandacie. Idąc na policję w sprawie windykatora, nie rozmawiasz o długu, tylko o nękaniu.

Na komisariacie jesteś pokrzywdzonym

Windykator nazywał Cię „dłużnikiem” czy „kombinatorem”. Dla policjanta przyjmującego zawiadomienie jesteś pokrzywdzonym, czyli osobą, której spokój i prywatność naruszono czynem zabronionym. Policja ma obowiązek przyjąć Twoje zawiadomienie i nie jest od tego, żeby oceniać Twoją sytuację finansową.

Które zachowania windykatora są przestępstwem?

Nie każde nieprzyjemne zachowanie windykatora jest przestępstwem. Oto przepisy, które w praktyce wchodzą w grę:

Co robi windykator	Przepis	Kara	Jak jest ścigane
Uporczywie dzwoni, pisze, nachodzi, narusza prywatność	art. 190a § 1 KK (stalking)	od 6 miesięcy do 8 lat	na wniosek pokrzywdzonego
Grozi popełnieniem przestępstwa na Twoją szkodę, a Ty się tego obawiasz	art. 190 § 1 KK (groźba karalna)	do 3 lat	na wniosek pokrzywdzonego
Używa przemocy lub groźby bezprawnej, żeby wymusić spłatę	art. 191 § 2 KK	do 3 lat
Wchodzi do domu lub na posesję wbrew Twojej woli albo nie opuszcza jej na żądanie	art. 193 KK (naruszenie miru domowego)	do roku
Złośliwie niepokoi Cię w celu dokuczenia, np. nocnymi telefonami	art. 107 KW (wykroczenie)	grzywna do 1500 zł, ograniczenie wolności lub nagana

Kiedy zawiadomienie ma realną szansę?

Trzeba uczciwie powiedzieć jedno. Stalking wymaga uporczywości, czyli nękania powtarzalnego i rozciągniętego w czasie. Duże firmy windykacyjne często rotują pracowników: każdy dzwoni kilka razy, a nie kilkaset, więc trudno przypisać uporczywość jednej osobie. Na ten problem zwracał uwagę nawet Rzecznik Praw Obywatelskich.

Największe szanse masz więc wtedy, gdy nęka Cię konkretna, rozpoznawalna osoba – windykator terenowy albo stały „opiekun” sprawy, który przedstawia się z nazwiska – albo gdy padły groźby. Przy masowych telefonach z centrali lepiej działają równolegle skarga do UOKiK i UODO oraz wykroczenie z art. 107 KW. Nawet gdy postępowanie karne nie skończy się wyrokiem, samo wezwanie pracowników na przesłuchanie działa na firmę windykacyjną wyjątkowo otrzeźwiająco.

Dowody: co zebrać przed pójściem na policję

Twoja siła leży w dowodach. Im lepiej je przygotujesz, tym poważniej zostanie potraktowane zawiadomienie.

• Wykaz połączeń od operatora (biling) z numerami, datami i godzinami. To najlepszy dowód uporczywości.
• Zrzuty ekranu SMS-ów, maili i wiadomości z komunikatorów. Nie kasuj niczego.
• Nagrania rozmów. Nagrywanie rozmowy, w której sam uczestniczysz, jest legalne i nie musisz o nim uprzedzać; sądy dopuszczają takie nagrania jako dowód.
• Notatki: data, godzina, kto dzwonił lub przyszedł, co powiedział.
• Dane świadków: sąsiadów, rodziny, współpracowników, którzy słyszeli rozmowy albo widzieli windykatora.
• Kopię pisma, w którym żądałeś zaprzestania kontaktu, jeśli je wysłałeś.

Zanim pójdziesz na policję, warto wysłać do firmy pisemne żądanie zaprzestania kontaktu telefonicznego (wzór znajdziesz w poradniku o nękaniu przez firmę windykacyjną). Jeśli telefony nie ustaną, masz dowód, że windykator działał świadomie i wbrew Twojej woli.

Jak złożyć zawiadomienie?

Zawiadomienie złożysz na dowolnym komisariacie policji albo w prokuraturze – ustnie do protokołu lub na piśmie. Najprościej przynieść wydrukowany wzór z załącznikami. Przy składaniu pamiętaj o trzech rzeczach:

• Złóż wprost wniosek o ściganie. Bez niego przy stalkingu i groźbie karalnej postępowanie się nie toczy.
• Poproś o potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia. Na wysłanej pocztą kopii zachowaj dowód nadania.
• Zapisz datę. Jeśli w ciągu 6 tygodni nie dostaniesz informacji o wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania, możesz złożyć zażalenie do prokuratora nadrzędnego (art. 306 § 3 KPK).

Co dzieje się po złożeniu zawiadomienia?

Policja przesłucha Cię w charakterze pokrzywdzonego i będzie ustalać, kto konkretnie dzwonił lub przychodził. Zwykle zwraca się też do firmy windykacyjnej o dane pracowników prowadzących Twoją sprawę. To właśnie ten moment najczęściej kończy nękanie: firmy nie chcą, żeby ich pracownicy byli przesłuchiwani, i same odsuwają ich od sprawy. Jeśli nękanie trwa dalej, każdy kolejny telefon to nowy dowód w toczącym się postępowaniu.

Wzór zawiadomienia o nękaniu przez windykatora

Skopiuj wzór, uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych i usuń punkty, które Ciebie nie dotyczą. Dołącz dowody i złóż zawiadomienie w najbliższej jednostce policji lub prokuratury.

---

[Miejscowość], dnia [data]

Zawiadamiający (pokrzywdzony):
[Imię i nazwisko]
[Adres zamieszkania]
[Telefon]
[Adres e-mail]

Adresat:
Komenda [Rejonowa/Miejska] Policji w [miejscowość]
[adres]
albo
Prokuratura Rejonowa w [miejscowość]
[adres]

ZAWIADOMIENIE O PODEJRZENIU POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA
ORAZ WNIOSEK O ŚCIGANIE

Na podstawie art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego zawiadamiam o podejrzeniu popełnienia na moją szkodę przestępstwa uporczywego nękania, o którym mowa w art. 190a § 1 Kodeksu karnego [jeśli padły groźby, dopisz: oraz przestępstwa groźby karalnej z art. 190 § 1 Kodeksu karnego], przez osoby działające w imieniu firmy windykacyjnej [nazwa firmy], z siedzibą w [adres], KRS [numer, jeśli znasz].

Jednocześnie, jako pokrzywdzony/pokrzywdzona, składam wniosek o ściganie sprawców powyższych czynów.

Uzasadnienie

Od [data rozpoczęcia] do chwili obecnej jestem nękany/nękana przez osoby podające się za pracowników ww. firmy w związku z dochodzeniem ode mnie należności. Nękanie przybiera następujące formy:

• Połączenia telefoniczne z numerów [numery] z częstotliwością około [liczba] razy dziennie, także [wcześnie rano / późnym wieczorem / w dni wolne od pracy].
• Groźby, krzyki lub wyzwiska w trakcie rozmów, m.in.: „[przytocz dosłownie]”.
• Wiadomości SMS lub e-mail o treści: „[przytocz przykład]”.
• Kontakt z osobami trzecimi – [pracodawcą / sąsiadami / rodziną] – i ujawnianie im informacji o moim rzekomym zadłużeniu.
• Wizyty w miejscu zamieszkania w dniach [daty], [opis zachowania, np. wystawanie pod domem, dobijanie się do drzwi].
• [Inne działania].

Działania te mają charakter uporczywy. Wzbudzają we mnie uzasadnione poczucie zagrożenia i udręczenia oraz istotnie naruszają moją prywatność, uniemożliwiając mi normalne funkcjonowanie. [Pismem z dnia [data] zażądałem/zażądałam zaprzestania kontaktu telefonicznego, mimo to działania są kontynuowane.]

Dowody

1. Wykaz połączeń przychodzących za okres od [data] do [data].
2. Wydruki lub zrzuty ekranu wiadomości SMS i e-mail.
3. Nagrania rozmów telefonicznych na nośniku [pendrive / płyta].
4. Kopia pisma z żądaniem zaprzestania kontaktu wraz z dowodem nadania.
5. Zeznania świadków: [imię, nazwisko, adres].

W związku z powyższym wnoszę o wszczęcie postępowania przygotowawczego, ustalenie tożsamości osób dopuszczających się opisanych czynów oraz ich ściganie i ukaranie.

……………………………………………..
(czytelny podpis)

Załączniki: [wymień].

---

Co jeszcze możesz zrobić?

Zawiadomienie na policję to jedno z kilku narzędzi. Najlepiej działa w połączeniu z pozostałymi:

• Skarga do UOKiK i do UODO, zwłaszcza gdy windykator ujawnia Twój dług innym osobom. Wzory znajdziesz w poradniku Nęka Cię firma windykacyjna?.
• Zmiana numeru telefonu, jeśli nękanie odbywa się głównie przez telefon. Zobacz, jak zabrać windykatorowi zabawkę.
• Przygotowanie na wizytę windykatora terenowego: co zrobić, gdy zapuka do drzwi i jak naprawdę wygląda windykacja terenowa.

Że skargi działają, pokazują decyzje UOKiK wobec firm, które zastraszały dłużników – opisuję je w artykule o karach dla GetBack, VEX i firm pożyczkowych. Gotowe skargi na konkretne straszaki znajdziesz przy VEX i Obligo. Granice tego, co windykatorowi wolno, opisuje poradnik co może windykator.

Nękanie to często objaw większego problemu z długami. Jeśli chcesz go rozwiązać u źródła, skorzystaj z bezpłatnej pierwszej pomocy dla zadłużonych albo zadzwoń: (71) 725 41 24, 883 008 939.

Nękanie przez windykatora – pytania