Bierzesz pożyczkę dla rodziny? Poznaj 5 ryzyk, o których nie pomyślałeś
Komentarz redakcji: Ten artykuł to lektura obowiązkowa dla osób, które mają w rodzinie namolnych członków, żebrrących o wzięcie kredytu. . Przebudowaliśmy go i zaktualizowaliśmy, aby wprost i bez niedomówień pokazać prawne i życiowe konsekwencje brania pożyczki na kogoś z rodziny.
Rodzina prosi o pożyczkę
„Dzień dobry, szwagier ma kłopoty i poprosił, żebym wzięła dla niego pożyczkę. Obiecuje, że będzie spłacał. Czy w razie czego to ja będę miała komornika? Co robić, to przecież rodzina…”
Powyższy mail to klasyczny przykład rozterki, która niszczy finanse i rodzinne relacje. Chęć pomocy bliskim jest naturalna, ale w świecie finansów i prawa liczą się tylko podpisy i dokumenty. Zanim powiesz „tak”, poznaj 5 brutalnych prawd o braniu pożyczki na kogoś innego.
Prawda #1: Dla banku i komornika TY jesteś dłużnikiem. Koniec, kropka.
To najważniejsza zasada. W chwili podpisania umowy pożyczki lub kredytu, stajesz się jedyną osobą prawnie odpowiedzialną za jego spłatę. Dla instytucji finansowej nie ma żadnego znaczenia, czy pieniądze przekazałeś szwagrowi, siostrze czy sąsiadowi. Twoje ustne ustalenia z rodziną są dla nich bezwartościowe.
Gdy spłata rat ustanie, windykacja, a następnie komornik, zapukają do Twoich drzwi. Zgodnie z art. 804 Kodeksu postępowania cywilnego, komornik realizuje prawomocny wyrok sądu i nie ma prawa badać, kto faktycznie wydał pieniądze. Tłumaczenie „to nie mój dług!” zostanie całkowicie zignorowane.
Prawda #2: Narażasz się na odpowiedzialność karną (wyłudzenie kredytu)
Pomagając komuś, kto nie ma zdolności kredytowej, możecie oboje popełnić przestępstwo. Art. 297 Kodeksu karnego mówi wprost: kto w celu uzyskania pożyczki lub kredytu wprowadza instytucję finansową w błąd co do okoliczności mających znaczenie dla przyznania świadczenia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Przedstawienie siebie jako faktycznego beneficjenta pożyczki, gdy w rzeczywistości jest nim niewypłacalny członek rodziny, jest właśnie takim wprowadzeniem w błąd. Choć banki rzadko sięgają po ten przepis, woląc ścigać wiarygodnego dłużnika z umowy, ryzyko istnieje i nigdy nie można go lekceważyć.
To coś, jak słynna skarga pauliańska – fakt, że nikt tego nie stosuje, nie oznacza, że nie może użyć przeciwko Tobie.
Prawda #3: Robią z Ciebie współdłużnika, a nie poręczyciela
Wiele osób myśli, że pomagając bliskiemu wziąć kredyt, stają się jedynie poręczycielem. To pułapka, na której firmy pożyczkowe budują swój model biznesowy. Musisz zrozumieć fundamentalną różnicę, bo od niej zależy Twoja finansowa przyszłość.
- Poręczyciel (art. 876 Kodeksu Cywilnego): To osoba, której odpowiedzialność jest wtórna (subsydiarna). Zobowiązuje się spłacić dług dopiero wtedy, gdy główny dłużnik przestanie to robić. Bank w pierwszej kolejności musi próbować ściągnąć należność od właściwego kredytobiorcy.
- Współpożyczkobiorca (dłużnik solidarny): To osoba, która jest dłużnikiem na równi z drugą osobą podpisującą umowę. Dla banku jesteście jednym dłużnikiem z dwoma głowami. Jesteś odpowiedzialny za spłatę całości długu od samego początku, a bank może żądać spłaty całości zadłużenia od Ciebie, pomijając całkowicie drugą osobę. To Twoja zdolność jest analizowana i to Ty jesteś na celowniku.
Firmom pożyczkowym o wiele bardziej opłaca się uczynić Cię współpożyczkobiorcą. Daje im to drugiego, często bardziej wypłacalnego, dłużnika do ścigania od pierwszego dnia. Podpisując umowę, w której widniejesz jako „pożyczkobiorca”, zgadzasz się właśnie na ten scenariusz.
Prawda #4: Twoje dobre serce zniszczy Twoją historię kredytową
Nawet jeśli chcesz w przyszłości wziąć kredyt dla siebie – na mieszkanie czy samochód – pożyczka wzięta „dla szwagra” obniży Twoją zdolność kredytową. A gdy szwagier przestanie spłacać, każde opóźnienie zostanie odnotowane w BIK i innych bazach, rujnując Twoją wiarygodność na lata.
Prawda #5: Stracisz i pieniądze, i rodzinę
To najbardziej bolesna, ale najczęstsza konsekwencja. Obietnice o spłacie znikają w obliczu twardych realiów. Zadłużony członek rodziny najpierw opłaci swoje rachunki, a na Twoją ratę może już nie starczyć. Zaczną się wymówki, unikanie kontaktu, a wreszcie kłótnie i wzajemne oskarżenia. Skończysz ze spłatą cudzego długu i z zerwanymi więzami rodzinnymi.
Jak mądrze pomagać, by nie zrujnować siebie?
Prawdziwa pomoc to nie kolejna pożyczka, która tylko pogłębia spiralę zadłużenia. To znalezienie profesjonalnego rozwiązania. Zanim zaryzykujesz swoje finanse i przyszłość, skieruj bliską Ci osobę na darmową analizę jej sytuacji w naszej kancelarii.
Pokażemy, jak zatrzymać pętlę długów, zredukować zadłużenie i zacząć je spłacać na realnych warunkach. To najlepsza pomoc, jakiej możesz udzielić.
Q&A: Pożyczka dla rodziny – najczęstsze pytania
Jeśli wezmę pożyczkę i dam pieniądze rodzinie, czy mogę ich pozwać o zwrot?
Tak, masz takie prawo. Wasza wewnętrzna umowa to umowa pożyczki cywilnej. Aby skutecznie dochodzić zwrotu w sądzie, musisz ją udowodnić. Zgodnie z prawem, jeśli pożyczka przekracza 1000 zł, powinna mieć formę dokumentową (np. e-mail, SMS, pisemna umowa). Bez tego udowodnienie jej istnienia jest niezwykle trudne. Pamiętaj jednak, że nawet wygrana sprawa w sądzie nie gwarantuje odzyskania pieniędzy od niewypłacalnej osoby.
Czy umowa ustna pożyczki „na gębę” jest w ogóle ważna?
Jest ważna, ale w przypadku sporu sądowego praktycznie niemożliwa do udowodnienia, jeśli kwota przekracza 1000 zł. Prawo przewiduje dla takich przypadków tzw. rygor dowodowy – sąd nie dopuści dowodu ze świadków lub przesłuchania stron na fakt zawarcia umowy. Dlatego zawsze, nawet w rodzinie, należy zadbać o formę dokumentową.
Co się stanie, jeśli szwagier spłaci kilka rat, a potem przestanie?
Dla banku nie ma to żadnego znaczenia. Wobec banku to Ty jesteś odpowiedzialny za spłatę WSZYSTKICH rat. Jeśli płatność nie wpłynie na konto banku w terminie, bank rozpocznie procedurę windykacyjną przeciwko Tobie. Dowody wpłat od szwagra mogą być co najwyżej pomocne w ewentualnej, późniejszej sprawie cywilnej, którą Ty mu wytoczysz o zwrot pieniędzy.
