Refinansowanie chwilówki – jak firmy pożyczkowe omijają prawo i jak możesz wykorzystać to do umorzenia długu w całości

Refinansowanie chwilówek – proces polegający na płatnym przedłużeniu okresu spłaty o 30 dni. Jest popularną metodą dodatkowego zysku stosowaną przez nieuczciwe firmy pożyczkowe.

Metoda nielegalnego pozyskiwania pieniędzy poprzez refinansowanie jest prosta: dłużnik, po upływie daty wymagalności spłaty otrzymuje maile od windykacji informujące go o rzekomych konsekwencjach braku spłaty: windykacja, sąd, komornik, koszty – to słowa kluczowe, które dominują w przekazie. Ale jednocześnie dostaje „jedyne rozwiązanie”, które może go uchronić przed nimi. Płatne przedłużenie okresu spłaty.

W tym artykule poruszymy to, co wielu dłużników interesuje najbardziej: czy opłaty za refinansowanie można odzyskać i czy fakt refinansowania wpłynął na możliwość umorzenia długu w całości.

Zastanawiasz się, czy w ogóle kupować refinansowanie? Przeczytaj najpierw ten poradnik o kosztach i konsekwencjach refinansowania chwilówek.

Co działo się przed marcem 2016 roku

Przed 11 marca 2016 roku powszechną praktyką firm pożyczkowych było rolowanie pożyczek. Polegało ono na przedłużaniu terminu spłaty za dodatkową opłatę. Klient, który zbliżał się do końca okresu kredytowania, mógł za prowizję przesunąć termin płatności o kolejne 7, 14 lub 30 dni. Problem? Kapitał pożyczki nie malał – rosły tylko koszty. Pożyczki były przedłużane wielokrotnie, wpędzając konsumentów w spiralę zadłużenia.

11 marca 2016 – ustawa antylichwiarska zamyka kran

W tym dniu weszły w życie przepisy artykułów 36a-36d ustawy o kredycie konsumenckim. Ustawodawca wprowadził limit pozaodsetkowych kosztów kredytu – czyli wszystkich opłat poza odsetkami (prowizje, ubezpieczenia, opłaty przygotowawcze). Dla kredytów o okresie spłaty nie krótszym niż 30 dni limit oblicza się według wzoru: MPKK = (K × 10%) + (K × n/R × 10%), gdzie K to kwota kredytu, n to okres spłaty w dniach, R to liczba dni w roku. Dodatkowo pozaodsetkowe koszty nie mogą przekroczyć 45% całkowitej kwoty kredytu.

Kluczowy był art. 36c – jeśli kredytodawca udzieli konsumentowi kolejnych kredytów w okresie 120 dni od wypłaty pierwszego, wszystkie koszty pozaodsetkowe muszą się sumować, a podstawą limitu jest kwota pierwszej pożyczki. To miało zatrzymać rolowanie.

Luka w prawie – refinansowanie przez spółki powiązane

Art. 36c w pierwotnym brzmieniu odnosił się wyłącznie do tego samego kredytodawcy. Firmy pożyczkowe znalazły furtkę: tworzyły grupy kapitałowe ze spółkami powiązanymi kapitałowo lub osobowo. Klient zaciągał pierwszą pożyczkę w Spółce A, następnie Spółka B (powiązana ze Spółką A) udzielała mu „nowej” pożyczki na spłatę poprzedniej. Formalnie inny pożyczkodawca, więc art. 36c nie obowiązywał. Prowizja naliczana od pełnej kwoty, znowu maksymalna. Mechanizm mógł się powtarzać wielokrotnie.

Prezes UOKiK ukarał siedmiu pożyczkodawców za takie praktyki. Przykład: Creamfinance Polska oraz powiązane z nią kapitałowo: MDP Finance, KIM Finance i JJK Credit. Konsument pożyczył 2400 zł. Po cyklu refinansowań miał kilka umów o łącznej kwocie prowizji ponad 2500 zł. Gdyby nie naruszano prawa, maksymalne opłaty wyniosłyby około 850 zł. Analogiczny model stosowały: Szybka Gotówka, Gwarant24 i Centrum Rozwiązań Kredytowych.

6 października 2022 – zamknięcie furtki

Ustawą z dnia 6 października 2022 r. o zmianie ustaw w celu przeciwdziałania lichwie zmieniono brzmienie art. 36c. Wprowadzenie do wyliczenia otrzymało nowe brzmienie: „W przypadku udzielenia przez kredytodawcę lub podmiot z nim powiązany konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty kredytu, kolejnych kredytów w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszego z kredytów”.

Definicję podmiotu powiązanego wprowadzono w art. 3 pkt 3a ustawy o kredycie konsumenckim – oznacza ona podmiot powiązany w rozumieniu przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002, czyli według MSR 24.

Według MSR 24 podmioty są powiązane, gdy: znajdują się w tej samej grupie kapitałowej, jedna jednostka sprawuje kontrolę lub współkontrolę nad drugą, jedna jednostka ma znaczący wpływ na drugą, obie są wspólnymi przedsięwzięciami tego samego trzeciego podmiotu, lub gdy w grę wchodzą powiązania osobowe kluczowego personelu kierowniczego.

Refinansowanie – prawny fortel do obejścia art. 36c

Branża pożyczkowa jednak nie zamierzała stracić zysków z przedłużeń. Wymyśliła „refinansowanie” przez powiązane spółki. Mechanizm jest prosty i perfidny.

Weźmy przykład Smart Pożyczka – platforma należąca do Aventus Group Sp. z o.o. (KRS 0000355948, Białystok). Firma ma kilka pożyczkodawców: PIXO Sp. z o.o., LTU Finanse Sp. z o.o. Na papierze to odrębne podmioty. W rzeczywistości? Ta sama grupa kapitałowa, ten sam właściciel.

Gdy nie masz na spłatę, dzieje się to: zaciągasz pożyczkę 1000 zł w spółce PIXO. Zbliża się termin. Dostajesz ofertę refinansowania od spółki LTU Finanse (formalnie inny podmiot). LTU Finanse udziela Ci „nowej” pożyczki, z której spłaca Twój dług w PIXO. Ty dostajesz komunikat: „Gratulacje, Twój dług w PIXO został spłacony!” Teraz jesteś dłużnikiem LTU Finanse – z nową prowizją, nowymi odsetkami, nową opłatą za refinansowanie.

Za miesiąc znowu nie masz pieniędzy. Kolejne refinansowanie. Tym razem z powrotem przez PIXO lub inną spółkę z grupy. Formalnie nie łamiesz art. 36c, bo każda pożyczka jest od „innego” podmiotu. W praktyce to oszustwo – kasa krąży w tej samej grupie, a Ty płacisz prowizję za prowizję, nigdy nie spłacając kapitału.

Przedłużenie a Refinansowanie – znajdź różnicę

Praktyka Smart Pożyczka – refinansowanie między PIXO a LTU Finanse

Właścicielem platformy smartpozyczka.pl jest Aventus Group Sp. z o.o., wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000355948. Aventus Group pełni rolę pośrednika kredytowego. Pożyczkodawcami są dwie spółki z tej samej grupy kapitałowej: PIXO Sp. z o.o. oraz LTU Finance Sp. z o.o., obie z siedzibą w Białymstoku.

Mechanizm działania: klient zaciąga pierwszą pożyczkę w PIXO. Po przykładowym pożyczeniu 1000 zł na 30 dni całkowity koszt wynosi około 122-123 zł, w tym prowizja około 108 zł i odsetki kapitałowe około 14-15 zł. Całkowita kwota do spłaty: 1122-1123 zł. Jeśli klient nie spłaci w terminie, otrzymuje propozycję refinansowania przez LTU Finance. Nowa pożyczka – formalnie od innego podmiotu – spłaca poprzednią. Od pełnej kwoty naliczana jest kolejna prowizja refinansacyjna, wynosząca zwykle 9,76-14,67% kwoty pożyczki. Mechanizm może się powtarzać wielokrotnie.

Firmy pożyczkowe stosujące refiansowania nie ponoszą, co najciekawsze, żadnej odpowiedzialności za swoje czyny. Długi te są bowiem sprzedawane. Kłopot spada na następców prawnych, czyli firmy windykacyjne, które długi te kupiły. I próbują odzyskać pieniądze na drodze sądowej.

Sądy z reguły orzekają przeciwko tej praktyce. Co można i warto wykorzystywać.

Umorzenie długu po Pożyczce Plus sprzedanego do SMART AI

W sprawie Pana Krzysztofa sąd oddalił powództwo nabywcy refinansowanej Pożyczki Plus w całości, uznając, że refinansowania były bezprawne. W sprawie Pana Krzysztofa sąd nie miał wątpliwości, iż powództwo należy oddalić w całości. Dług przestał istnieć.

W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził wprost: „mechanizm udzielania kolejnych pożyczek na refinansowanie poprzednich w sposób oczywisty miał na celu obejście przepisów prawa, a mianowicie art. 36c ustawy o kredycie konsumenckim”. Sąd uznał, że opłaty za refinansowanie stanowią w istocie karę umowną za niespełnienie świadczenia pieniężnego i są bezwzględnie nieważne.

Refinansowany Extraportfel przestał istnieć – Kruk, który go kupił, przegrywa sprawę w sądzie

Extraportfel to dość popularna pożyczka, która ma skłonności do proponowania refinansowań tym klientom, którzy wzięli dużą kwotę i nie są w stanie uregulować jej jednorazowo. Choć pożyczkę w Extraportfel, jak każdą inną chwilówkę, można bez problemu rozłożyć na raty, wielu dłużników o tym rozwiązaniu nie wie, I płaci haracz w postaci refinansowania.

Gdy w końcu przestaje refinansować, dług trafia do Kruka, który kieruje sprawę do sądu. Złamanie ustawy antylichwiarskiej przez pierwotnego wierzyciela ma jednak konsekwencje dla tego, który dług z wadą prawną kupił. Czyli dla Kruka.

Refinansowany przez panią Renatę dług w Extraportelu, decyzją sądu, przestał istnieć. To samo może stać z się z każdą Twoją refinansowaną pożyczką pozabankową.

Które firmy stosują mechanizm refinansowania?

Mechanizm „karuzeli” refinansującej nie jest domeną tylko jednej firmy. Jeśli masz pożyczkę w jednej z poniższych grup, sprawdź swoje umowy pod kątem refinansowań przez spółki powiązane:

• Grupa Aventus: Smart Pożyczka, Pożyczka Plus, Finbo, Niewielka Pożyczka (spółki operacyjne: PIXO, Tusumi, LTU Finanse, Primus Finance).
• Grupa Creamfinance: Lendon, Extraportfel, Avafin (spółki operacyjne: MDP Finance, KIM Finance).
• Grupa Szybka Gotówka: Gwarant24, Centrum Rozwiązań Kredytowych.
• Grupa Wandoo Finance: Avinto, Wandoo

Co możesz zrobić jeśli masz refinansowania?

Jeśli podejrzewasz, że Twoja pożyczka była refinansowana przez podmioty powiązane i opłaty za refinansowanie przekraczają ustawowe limity, masz kilka możliwości działania.

Krok 1: Złóż reklamację

Złóż reklamację do wszystkich podmiotów, które uczestniczyły w udzieleniu i refinansowaniu Twojej pożyczki – do pożyczkodawcy pierwotnego, pośrednika oraz wszystkich kredytodawców refinansujących. Reklamację możesz złożyć na piśmie, e-mailem, telefonicznie lub osobiście. W reklamacji opisz dokładnie swoje zastrzeżenia: wskaż jakie opłaty za refinansowanie zapłaciłeś, podaj daty i kwoty wszystkich umów refinansujących, wyjaśnij że podmioty były ze sobą powiązane (sprawdź to w Krajowym Rejestrze Sądowym), żądaj zwrotu nadpłaconych kwot wynikających z refinansowania.

Firma ma 30 dni na odpowiedź. W szczególnie skomplikowanych sprawach termin może być przedłużony do 60 dni, ale firma musi Cię o tym wcześniej poinformować.

Krok 2: Skontaktuj się z Rzecznikiem Finansowym

Jeśli reklamacja zostanie odrzucona lub nie przyniesie rezultatu, możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego o postępowanie interwencyjne. Jest ono bezpłatne. Rzecznik przeanalizuje Twoją sprawę, przygotuje argumentację prawną i zwróci się do firmy pożyczkowej z żądaniem zmiany stanowiska. Postępowanie nie jest wiążące dla firmy, ale często przekonuje ją do ugody.

Dane kontaktowe Rzecznika Finansowego: ul. Nowogrodzka 47A, 00-695 Warszawa, tel. 22 333 73 26, 22 333 73 27, e-mail: biuro@rf.gov.pl. Formularze wniosków dostępne na stronie rf.gov.pl.

Krok 3: Postępowanie polubowne (opcjonalne)

Jeśli interwencja nie przyniesie rezultatu, możesz złożyć wniosek o postępowanie polubowne przy Rzeczniku Finansowym. Koszt: 50 zł. Celem jest osiągnięcie ugody – obie strony muszą iść na pewne ustępstwa. Firma pożyczkowa ma obowiązek przystąpić do tego postępowania. Jeśli ugoda nie zostanie osiągnięta, Rzecznik przygotuje opinię z oceną prawną sprawy, która pomoże Ci w dalszych działaniach.

Krok 4: Droga sądowa

Jeśli wszystkie wcześniejsze kroki zawiodły, możesz dochodzić swoich praw w sądzie. Skuteczność w sprawach po refinansowaniu jest motywująco wysoka. A koszt wynajęcia adwokata nie jest – wbrew pozorom i stereotypom – wysoki. Ile kosztuje adwokat specjalizujący się w umorzeniach refinansowanych pożyczek odczytasz z tabeli po kliknięciu w link.

Uwaga na pułapkę ugody!

Jeśli windykator (np. Profi Center, Smart Lease) proponuje Ci ugodę i rozłożenie długu na raty – nie podpisuj jej bez analizy! W ugodzie często znajduje się zapis o „uznaniu długu”. Jeśli to podpiszesz, przyznasz, że zgadzasz się na wszystkie koszty refinansowań. W sądzie będzie wtedy znacznie trudniej odzyskać te pieniądze. Najpierw policz, ile wpłaciłeś na refinansowania – może się okazać, że to oni są dłużni Tobie, a nie Ty im.

Pamiętaj: refinansowanie przez podmioty powiązane w celu obejścia art. 36c to czynność sprzeczna z ustawą. Umowy zawarte w ten sposób mogą być nieważne na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego. Masz prawo do umorzenia długu powstałego w sposób bezprawny!