Wakacje kredytowe w raporcie BIK – czy szkodzą?

Jaki wpływ na zdolność kredytową mają wakacje kredytowe w raporcie BIK? Rzadko zastanawiamy się, jakie piętro na historii kredytowej zostawia skorzystanie z bankowej oferty. Temat wraca z każdą kolejną falą wakacji, od covidu po rządowy program dla kredytów hipotecznych. Zobacz, jak przerwa w spłacie jest naprawdę widziana w bankach.

Wakacje kredytowe to czasowe zawieszenie płatności rat. Mogą mieć charakter ustawowy, narzucony bankom przez państwo, i tych żaden bank nie ma prawa odmówić uprawnionemu kredytobiorcy. Największy taki program objął kredyty hipoteczne w złotych na własny cel mieszkaniowy, zaciągnięte przed lipcem 2022 roku. Istnieją też wakacje oferowane indywidualnie przez banki, dla uatrakcyjnienia oferty, a bywają i wakacje komercyjne, za które klient dopłaca. Najczęstszą formą tych ostatnich w firmach pożyczkowych jest odpłatne refinansowanie chwilówek.

Wakacje kredytowe to nie nowy wynalazek, ale gdy wiele osób łapie finansową zadyszkę, robią się wręcz modne. Trafiają i do codziennych rozmów szarego Kowalskiego, i do rządowych ustaw. Kusząca jest zwłaszcza perspektywa kilku miesięcy oddechu, gdy na plecach czuć nieprzyjemny oddech niespłaconych pożyczek pozabankowych.

Jak bank pokazuje wakacje kredytowe w BIK

Na początek podstawowa informacja i deklaracja samego rejestru na temat tego, czy wakacje kredytowe w raporcie BIK szkodzą historii.

BIK wydał komunikat, że wpis o wakacjach kredytowych nie ma negatywnego wpływu na historię kredytową, a skorzystanie z nich nie jest wykazywane jako opóźnienie w spłacie. Banki deklarują, że nie biorą takich wpisów pod uwagę przy ocenie zdolności kredytowej.

Deklaracja deklaracją, ale sprawdźmy to na żywym materiale, czyli jak wakacje kredytowe wyglądają w raporcie BIK:

Próbka: kredyt hipoteczny, wakacje od kwietnia 2020. Informacja o wakacjach odnotowana w BIK, a brak spłaty w tym okresie nie obniżył oceny. Nie pojawiły się też błędy na linii bank-BIK, czyli fałszywe spóźnienia, których obawiało się wielu korzystających, świadomych, że systemy bankowe bywają wadliwe. Wakacje kredytowe w raporcie BIK odnotowano prawidłowo.

Czy bank powinien raportować wakacje do BIK

To pytanie budzi spore kontrowersje, na tyle duże, że sprawie przyglądał się Rzecznik Finansowy. Dobrze, że takie instytucje reagują z wyprzedzeniem, gorzej, że przy okazji wpuszczają do obiegu sporo wątpliwości. Czytając ówczesne wypowiedzi można było odnieść wrażenie, że brakuje w nich zrozumienia, jak działa BIK (a czym właściwie jest BIK, wyjaśniamy osobno). A skoro z tym mają problem osoby z branży, to jak przeciętny człowiek ma pojąć zasady budujące historię kredytową? Zacznijmy od cytatu:

Niepokoją mnie informacje, że skorzystanie przez klientów z wakacji kredytowych ma być odnotowywane w BIK. Po co więc w ogóle większość banków raportuje taki fakt?

Mariusz Golecki, ówczesny Rzecznik Finansowy

Równie dobrze można spytać, po co w BIK zgłasza się zapytania monitorujące. Odpowiedź jest prosta. BIK w dużej mierze działa na statystyce. Modele scoringowe mają dostarczać informacji nie o tym, czy Kowalski wczoraj nie zapłacił raty, ale przede wszystkim przewidzieć, jak Kowalski będzie spłacał zobowiązania w przyszłości.

Dlaczego wakacje powinny być widoczne

W każdej dziedzinie prognozy buduje się na już zebranych danych. Im więcej danych wejściowych, tym dokładniejsza prognoza, i BIK nie jest tu wyjątkiem. Niektóre zdarzenia nie muszą wpływać na kondycję kredytową konkretnej osoby, a mimo to mają wartość dla oceny całej populacji kredytobiorców. Gdyby to było jasne, mniej byłoby zdziwienia, że wakacje kredytowe w ogóle widnieją w raporcie BIK.

Inna sprawa to sposób, w jaki poszczególne banki konstruują ofertę wakacji. Z takiej oferty można jednak skorzystać albo nie. Nikt nikogo do wakacji nie zmusza, więc nie ma powodu, by z góry traktować klientów banków jak osoby niezdolne do własnej oceny sytuacji.

Wakacje bywają ratunkiem dla historii w BIK

Każdy powinien sam ocenić, czy w jego sytuacji wakacje to kaprys, czy konieczność. W redakcji mamdlugi.pl patrzymy na świat z perspektywy długu, a ona wiele zmienia. Przerwa w spłacie potrafi uratować osoby na początku pętli kredytowej.

Pół roku wakacji w wieloletnim, dużym kredycie to uwolnione środki. Można je wykorzystać w programie oddłużeniowym albo przeznaczyć na spłatę drobnych długów, które gnębią tu i teraz, a przy okazji psują historię kredytową. Korzyść z uniknięcia lub pozbycia się negatywnych wpisów w BIK jest nie do przecenienia.

Na tym tle sam wpis o wakacjach to śmiesznie niska cena. Jedna neutralna informacja potrafi uchronić raport BIK przed zalaniem czerwienią, a Ciebie przed trwałą utratą zdolności kredytowej. Wakacje potrafią wyjąć ten jeden kamień, który wywołałby lawinę spóźnionych rat.

Trzeba jednak dodać jedno zastrzeżenie. Wpis o wakacjach jest neutralny dla oceny punktowej BIK, ale ostateczną decyzję o kredycie zawsze podejmuje bank, a ten może odczytać go po swojemu. To ta sama zasada, co przy zapytaniach czy płatnościach odroczonych: BIK liczy jedno, a bank we własnej polityce może ważyć coś jeszcze.

Co zrobić, gdy wakacje się skończą

Jeśli chcesz sprawdzić, co wakacje kredytowe faktycznie zmieniły w Twoim raporcie, skorzystaj z analizy raportu BIK wykonanej na podstawie pobranego raportu BIK. Nawet gdy nie obawiasz się, że przerwa w spłacie zostawiła ślad, warto regularnie zaglądać do swojego BIK. Jak go pobrać, pokazujemy w instrukcji jak sprawdzić BIK.

W myśl zasady, że nawet gdy jest dobrze, może być lepiej, warto sprawdzić, co jeszcze możesz zrobić, żeby wzmocnić swój rejestr, poprawiając zdolność kredytową.