Ile komornik może zabrać z emerytury w 2026 roku – tabela zajęć

Zajęcie komornicze emerytury to temat, który budzi u seniorów zrozumiały niepokój – i sporo mitów. Rozłóżmy go na czynniki pierwsze: ile komornik realnie może zabrać z emerytury w 2026 roku, jaka kwota jest wolna od zajęcia, jak wygląda cała egzekucja ze świadczenia i – co najważniejsze – jak legalnie zmniejszyć potrącenie.

Ile komornik może zabrać z emerytury?

Co do zasady komornik może zabrać maksymalnie 25% emerytury, liczone od kwoty brutto – przy zajęciach innych niż alimentacyjne. Obliczenie jest proste i zrobisz je sam:

Przykładowo: emerytura wynosi 3000 zł brutto. Komornik potrąca 25% liczone od brutto, czyli 750 zł. Ze świadczenia zostaje 2250 zł – a że kwota wolna to 1401,57 zł, jest zachowana. Do dłużnika trafia więc emerytura pomniejszona o 750 zł.

Zawsze licz zajęcie od kwoty emerytury brutto, nie netto. Sprawdź w dokumentach z ZUS (albo w naszej tabeli poniżej), ile wynosi Twoja emerytura brutto, i od niej odejmij 25%. Otrzymasz kwotę, jaką zabierze komornik – o ile Twoja emerytura nie jest na tyle niska, że wchodzi w grę kwota wolna.

Może się bowiem okazać, że komornik zabierze Ci mniej – jeśli emerytura jest odpowiednio niska. Chroni ją wtedy kwota wolna od zajęcia.

Ile wynosi kwota wolna od zajęcia emerytury?

Żeby chronić najuboższych emerytów, ustawodawca wyznaczył kwotę wolną od zajęcia komorniczego świadczenia. Uwaga – to częste nieporozumienie: kwota wolna nie jest już liczona jako „75% najniższej emerytury”. To sztywna kwota ustalana co roku w komunikacie Prezesa ZUS, waloryzowana razem ze świadczeniami.

Kwota wolna od zajęcia emerytury od 1 marca 2026 r. wynosi 1401,57 zł przy długach zwykłych (niealimentacyjnych) oraz 849,42 zł przy długach alimentacyjnych. Jeśli świadczenie jest równe tej kwocie lub niższe, ZUS w ogóle odmawia realizacji zajęcia. To te same kwoty wolne co przy zajęciu zasiłku chorobowego – bo obie sytuacje rządzą się tymi samymi przepisami o świadczeniach z ZUS.

I tu obalmy popularny mit. Najniższa emerytura w 2026 roku to 1978,49 zł brutto (1800,43 zł netto) – a więc więcej niż kwota wolna 1401,57 zł. Wbrew temu, co często można przeczytać, najniższa emerytura nie jest w całości chroniona. Komornik może ją częściowo zająć – do momentu, aż świadczenie spadnie do poziomu kwoty wolnej. W pełni wolna od zajęcia jest dopiero emerytura równa 1401,57 zł lub niższa.

Przy długach alimentacyjnych zasady są surowsze: potrącenie sięga 60% świadczenia, a kwota wolna to jedynie 849,42 zł.

Tabela zajęć komorniczych z emerytury 2026

Poniższa tabela pokazuje, ile komornik zabierze z emerytury przy długu zwykłym (niealimentacyjnym) i ile Ci zostanie – przy limicie 25% i kwocie wolnej 1401,57 zł. Kwoty podane są od świadczenia brutto (emerytury do 2500 zł nie są objęte PIT, jedynie 9% składką zdrowotną, więc netto jest tylko nieznacznie niższe). Dokładne kwoty netto oraz zajęcia z pensji pracującego emeryta znajdziesz w zawsze aktualnej tabeli zajęć.

Emerytura brutto	Komornik zabierze	Zostaje Ci
1401,57 zł (kwota wolna)	Brak zajęcia	1401,57 zł
1500,00 zł	98,43 zł	1401,57 zł
1600,00 zł	198,43 zł	1401,57 zł
1700,00 zł	298,43 zł	1401,57 zł
1800,00 zł	398,43 zł	1401,57 zł
1900,00 zł	475,00 zł	1425,00 zł
1978,49 zł (najniższa 2026)	494,62 zł	1483,87 zł
2000,00 zł	500,00 zł	1500,00 zł
2200,00 zł	550,00 zł	1650,00 zł
2500,00 zł	625,00 zł	1875,00 zł
2800,00 zł	700,00 zł	2100,00 zł
3000,00 zł	750,00 zł	2250,00 zł
3500,00 zł	875,00 zł	2625,00 zł
4000,00 zł	1000,00 zł	3000,00 zł

Trzynasta i czternasta emerytura są w całości wolne od zajęcia komorniczego – komornik nie może ich ruszyć nawet przy długach alimentacyjnych. Więcej o tym w tekście o komorniku a trzynastej emeryturze.

Zajęcie emerytury okiem komornika

Wiedza o zajęciu rent i emerytur jest w społeczeństwie mizerna – wiele osób czerpie ją z forów internetowych i plotek. Dlatego dalszą część oddajemy komuś, kto zajmuje te świadczenia zawodowo. Bo któż lepiej opowie o zajmowaniu emerytur niż ten, kto sam je zajmuje?

Jak wygląda zajęcie emerytury lub renty?

Przepisy, na podstawie których komornicy zajmują świadczenia emerytalne, znajdują się w Kodeksie postępowania cywilnego oraz w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 1749). Zgodnie z nią z emerytury potrąceniu podlegają m.in. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na należności inne niż alimentacyjne.

W praktyce oznacza to tyle, że gdy zalegasz z płatnościami, a wierzyciel ma przeciwko Tobie tytuł egzekucyjny (wyrok, nakaz zapłaty) z klauzulą wykonalności, to po złożeniu go u komornika może żądać zaspokojenia z części Twojej emerytury.

Trzeba to powiedzieć wprost: zajęcie emerytury to jeden z najpopularniejszych sposobów egzekucji w kraju. Znane są kancelarie, w których ponad 70% przychodów pochodzi z pieniędzy seniorów i rencistów.

Dzięki znowelizowanemu art. 799 k.p.c. wniosek o wszczęcie egzekucji pozwala komornikowi prowadzić ją wszystkimi dopuszczalnymi sposobami (poza egzekucją z nieruchomości) – bez osobnego wskazania wierzyciela. Po ustaleniu świadczenia (zapytanie do ZUS, wywiad, wykaz majątku) albo domniemaniu jego pobierania (wiek z numeru PESEL) organ egzekucyjny dokonuje zajęcia w oddziale ZUS. Odpis pisma trafia do stron, którym przysługuje skarga na czynność komornika (art. 767 k.p.c.). Jak przebiega cała egzekucja krok po kroku, opisujemy w tekście o egzekucji komorniczej.

Zbieg egzekucji – kilku komorników do emerytury

Tytuł wykonawczy z wnioskiem można złożyć do komornika właściwego miejscowo (chyba że wierzyciel korzysta z prawa wyboru komornika). Przy zbiegu zajęć egzekucję prowadzi ten komornik, w którego rewirze mieszka dłużnik. A gdy obaj mają kancelarię w rewirze dłużnika – ten, który pierwszy dokonał zajęcia.

Dłużnik mieszka w Bełchatowie, a zajęć świadczenia dokonali komornik z Bełchatowa i z Przemyśla. Egzekucję poprowadzi łącznie komornik miejscowo właściwy, czyli z Bełchatowa.

Bywa i tak, że rewir żadnego z komorników nie obejmuje miejsca zamieszkania dłużnika. Kto wtedy prowadzi egzekucję?

Dłużnik mieszka w Bełchatowie, a zajęć dokonali komornicy z Przemyśla (10.04), Torunia (11.05) i Słupska (20.06). Skoro żaden nie jest właściwy miejscowo, o pierwszeństwie decyduje data zajęcia – egzekucję poprowadzi komornik z Przemyśla, który zajął świadczenie jako pierwszy.

A gdy zajęcia dokonał komornik sądowy i organ administracyjny (np. skarbowy), a ZUS nie jest w stanie ustalić, który był pierwszy, bo pisma wpłynęły tego samego dnia?

Wtedy ZUS dokona potrącenia na rzecz tego organu, który zajął świadczenie na poczet należności w wyższej kwocie.

Zasady wyliczania zajęcia z emerytury

Zła wiadomość dla dłużników: kwotę, którą zajmie komornik, wylicza się od świadczenia brutto. Przy egzekucji niealimentacyjnej to 25% emerytury brutto. Weźmy świadczenie 2500 zł brutto:

2500 zł × 25% = 625 zł

Komornik zabierze więc 625 zł, a że po potrąceniu zostaje 1875 zł (znacznie powyżej kwoty wolnej 1401,57 zł), pełne 25% może zostać pobrane. Do dłużnika trafi świadczenie pomniejszone o 625 zł.

Dolną granicą jest kwota wolna: 1401,57 zł przy długach zwykłych. Niezależnie od liczby zajęć i wysokości zadłużenia komornik nie może zejść ze świadczeniem poniżej tej kwoty. Przy alimentach granica jest niższa – 849,42 zł.

Czy można uniknąć zajęcia emerytury?

Zajęcie komornicze z emerytury bywa szczególnie dotkliwe – świadczenia są z reguły niskie. Czy przy oczywistym długu można się jeszcze ratować przed utratą 25% emerytury? Tak. Z pomocą przychodzą sądy.

Zajęcie emerytury czy dobrowolne raty?

Jeśli nie kwestionujesz roszczenia wierzyciela, to wraz z pozwem o zapłatę warto złożyć do sądu odpowiedź. Powinna się w niej znaleźć prośba o zastosowanie art. 320 k.p.c. – przepisu, który w szczególnie uzasadnionych przypadkach pozwala rozłożyć zasądzone świadczenie na raty.

Analizując orzecznictwo, można zaryzykować tezę, że ta regulacja jest w polskich sądach stosowana coraz chętniej.

Sędziowie nie mogą jednak korzystać z niej dowolnie – prowadziłoby to do masowego pokrzywdzenia wierzycieli. Artykuł ten wyjątkowo rozszerza ich władzę, więc wymaga zaistnienia szczególnych przesłanek. Uzasadniają go m.in.:

• zły stan majątkowy zobowiązanego,
• sytuacja rodzinna (np. opieka nad niepełnosprawnym członkiem rodziny),
• problemy zdrowotne (np. pobyt w szpitalu),
• sytuacje losowe (np. dłużnik został oszukany).

Przesłanki te nie mogą wynikać z winy wnioskodawcy. Jeśli zły stan majątkowy jest skutkiem np. marnotrawstwa, sąd na pewno nie rozłoży świadczenia na raty.

Egzekucja nie może doprowadzić do ruiny dłużnika

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem rozstrzygnięcie sporu cywilnego nie może prowadzić do ruiny dłużnika. Jeśli więc odbierasz korespondencję, czynnie występujesz przed sądem, a do tego masz wolę spłaty długu, to przy dobrym uzasadnieniu sąd może zgodzić się na zmniejszenie zajęcia z emerytury – np. z 350 zł na 100 zł miesięcznie.

Twoje zajęcie emerytury byłoby wtedy niższe niż przy standardowej egzekucji, której podlega większość emerytów – tych nieznających możliwości z art. 320 k.p.c. Znajomość tego przepisu jest bezcenna. Wiedzę o zajęciach uzupełnisz, czytając nasz poradnik o zajęciu komorniczym, a jeśli chcesz działać szerzej – zobacz sposoby na zakończenie egzekucji.

Rozłożenie długu emeryta na raty – pismo do sądu

Zajęcie komornicze z emerytury nie musi być tak dotkliwe, jak wynika z tabeli. Komornik nie zawsze musi zabrać 25% – jeśli sąd uzna tę kwotę za zbyt wysoką, pozwoli spłacać dług w niskich ratach. Aby go przekonać, trzeba złożyć dobrą odpowiedź na pozew. Możesz napisać ją samodzielnie, jeśli wiesz jak, albo zlecić to naszym prawnikom.

Obniżenie opłaty egzekucyjnej (miarkowanie)

Na koniec przypominamy o możliwości obniżenia opłaty egzekucyjnej przez złożenie wniosku o miarkowanie opłaty. Trochę inaczej wygląda też zajęcie z tytułu długów alimentacyjnych oraz świadczeń specjalnych, jak „trzynasta” emerytura.

A dla pracujących emerytów? Tabele z pensji

Wielu emerytów wciąż pracuje na etacie lub dorabia. Jeśli to Twój przypadek, sprawdź tabelę zajęć z pełnego etatu i konta bankowego albo dowiedz się, ile zajmie komornik z niepełnego wymiaru czasu pracy – przy pensji obowiązują inne limity (50%) i inna kwota wolna niż przy emeryturze.

Pamiętaj. Artykuł nie stanowi interpretacji prawnej, porady, ani nie jest opinią prawną. Materiały są dostępne nieodpłatnie, a ich zamieszczenie ma jedynie cel informacyjny oraz wyjątkowo doszkalający. Właściciel portalu podejmuje wszelkie działania w celu umieszczania na stronie informacji bieżących, zupełnych i prawdziwych. Właściciel nie ponosi żadnej odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o zamieszczone na stronie informacje, ani też za ewentualne braki, nieścisłości lub pomyłki w zamieszczonych materiałach.

Zajęcie emerytury – najczęstsze pytania