Ile czasu jest się w BIG?

Wpis do BIG, czyli Biura Informacji Gospodarczej (np. KRD czy InfoMonitor), to poważny problem, który może zablokować dostęp do kredytów, pożyczek, a nawet abonamentu telefonicznego. W głowie każdej wpisanej osoby pojawiają się natychmiast kluczowe pytania: „Jak długo będę w KRD?”, „Ile czasu widnieje się w BIG?”, „Czy można to jakoś przyspieszyć?”

Odpowiedź jest bardziej optymistyczna, niż myślisz. Choć przepisy określają maksymalne terminy (6 lat), istnieją skuteczne i w 100% legalne sposoby, które pozwalają na usunięcie wpisu z BIG w zaledwie 14 dni. W tym poradniku pokażemy Ci, jak to działa, opierając się zarówno na prawie, jak i na skutecznych strategiach negocjacyjnych.

UWAGA PRZEDSIĘBIORCO: Jeśli chcesz sprawdzić swoją 9lub dowolną) firmę we wszystkich BIG-ach, możesz skorzystać z szybkiej ścieżki dostępu do raportów ze wszystkich lub wybranych Biur Informacji Gospodarczych.

Dwie drogi do czystego BIG: szybka opcja vs. opcja ustawowa

Gdy zależy Ci na czasie, nie musisz biernie czekać na to, aż Twój wpis zniknie po kilku latach. Możesz aktywnie przejąć kontrolę nad sytuacją.

Wykup długu z umorzeniem oznacza usunięcie wpisu z BIG w trybie natychmiastowym

Jeśli chcesz pozbyć się wpisu z BIG i jednocześnie umorzyć część zadłużenia, rozważ rozpoczęcie negocjacji w zakresie wkupu własnego długu z gwarantowanym umorzeniem.

Do wierzyciela skierowany zostanie wówczas pełnomocnik, który w Twoim imieniu przygotuje ugodę z umorzeniem. Na jej mocy część zadłużenia spłacisz, a część zostanie Ci umorzona.

Najważniejsze dla Ciebie – dzięki temu zabiegowi nie myślisz o tym, ile jest się w BIG, bo Twoja bytność w Biurze Informacji Gospodarczej kończy się wraz z wypełnieniem warunków ugody umorzeniowej. Przykładowa ugoda:

Dłużnik firmy HOIST, którego wpis w BIG opiewał na pełną kwotę zadłużenia, czyli prawie 50 tysięcy złotych, dzięki negocjacjom spłaci tylko połowę długu kupionego przez fundusz HOIST. Druga połowa zostanie umorzona. A wpis w BIG usunięty w trybie natychmiastowym.

• dzięki ugodzie z umorzeniem spłacasz mniej niż sądziłeś, że musisz
• Twój wpis z BIG jest usuwany zaraz po spłacie
• gwarantowane umorzenie to minimum 30% wartości zadłużenia

Jeśli zamiast sprawdzać, ile jest się  w BIG, wolisz mieć pewność oszczędności i usunięcia wpisu od ręki, zapoznaj się w ofertą umorzenia długów w ramach negocjacji z firmą windykacyjną, która kupiła dług i wpisała go do BIG.

Usunięcie z BIG za pomocą ugody ratalnej

Jeśli blokuje Cię wpis w BIG dotyczący ogromnego zadłużenia, którego nie jesteś w stanie wykupić z umorzeniem, możesz rozważyć ugodę ratalną. Wówczas to, ile czasu jest się w BIG, przestanie mieć dla Ciebie znaczenie już po wpłacie pierwszej raty.

Wierzyciel, na mocy wynegocjowanego porozumienia, zawiesi prezentację wpisów w BIG na cały okres trwania ugody. W ramach porozumienia ratalnego osiągasz:

• natychmiastowe zniknięcie wpisu z BIG (każdego BIG-u, do którego wpisał Cię wierzyciel)
• możliwość spłaty w ratach
• przekształcenie ugody ratalnej w wykup długu z umorzeniem w dowolnym momencie

Dla zainteresowanych: jak długo widnieje wpis w BIG zgodnie z prawem?

Jeśli nie podejmiesz aktywnych działań negocjacyjnych, Twoje dane będą przetwarzane w BIG przez maksymalny, dopuszczony prawem okres. Poniżej przedstawiamy szczegółową analizę przepisów Ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, które regulują te kwestie.

Jak długo „trzymają” w BIG? – nowe przepisy

Biuro ma obowiązek – nadany przez art. 21 ust. 1 Ustawy – do ujawniania wyłącznie aktualnych danych gospodarczych.

Ponadto należy zwrócić uwagę na zmianę w Ustawie, którą sprokurowały zmiany terminów przedawnienia roszczeń. Otóż od dnia 9 września 2018r. wprowadzono zmiany do treści istotnego dla tematu art. 31 pkt 9 Ustawy. Na mocy art. 31 BIG ma obowiązek ( usunięcia informacji gospodarczej – w przypadku osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, to „w zakresie:

• a) imion i nazwiska,
• b) adresu miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń,
• c) numeru PESEL lub innego numeru potwierdzającego tożsamość,
• d) serii i numeru dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość.

W przypadku spełnienia warunku: „nie później niż po upływie 6 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, jeżeli dłużnikiem jest konsument, przy czym w przypadku roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu […] nie później niż po upływie 6 lat od dnia stwierdzenia roszczenia.”

Na ile można wpisać dłużnika do BIG?

Jednocześnie należy podkreślić, że wierzyciel ma prawo do przekazania do BIG informacji gospodarczej — wyłącznie — po spełnieniu warunków zapisanych w art. 14 Ustawy, a w nowym brzmieniu art. 14 ust. 1 pkt 4, kiedy „nie upłynęło 6 lat od dnia wymagalności zobowiązania, a w przypadku roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu […] nie upłynęło 6 lat od dnia stwierdzenia roszczenia.”

Prawo nadane przez art. 21 ust. 4 i 5 Ustawy, które zezwala BIG na przechowywanie „informacji archiwalnych” o dłużniku niebędącym konsumentem w brzmieniu sprzed dokonania ich aktualizacji, które mogą być przetwarzane dla celów statystycznych. BIG może przechowywać następujące informacje archiwalne:

1) o dłużniku niebędącym konsumentem w zakresie:

1. formy prawnej,
2. głównego przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej,
3. siedziby lub miejsca wykonywania działalności – wyłącznie kod pocztowy;

2) o zobowiązaniu pieniężnym w zakresie:

1. kwoty i waluty,
2. określenia głównego przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej,
3. kwoty zaległości,
4. daty powstania zaległości,
5. daty aktualizacji lub usunięcia danych o zobowiązaniu.

Warto pamiętać o przełomowym wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r. (V CSK 649/13), który na zawsze zmienił postrzeganie roli Biur Informacji Gospodarczej. Choć Ustawa nie nakłada na wierzycieli obowiązku dołączania do wniosku tytułu wykonawczego, a Biuro poprzestaje na informacjach przekazanych przez wierzyciela, Sąd Najwyższy wskazał, że BIG to nie jest zwykły „słup ogłoszeniowy”, a „instytucja zaufania publicznego.”

W konsekwencji obowiązki wierzyciela określa art. 14 Ustawy, która przewiduje też sankcje karne za przekazanie przez wierzyciela nieprawdziwej informacji (np. w art. 47 i art. 48 Ustawy). BIG ma natomiast bezwzględny obowiązek sprawdzenia (z urzędu!), czy wierzyciel spełnił wszystkie warunki określone w tym przepisie, w przypadkach określonych w ust. 3 zwraca informację gospodarczą, zaś w ust. 4 – nie może jej przyjąć. Zgodnie z normą art. 14 ust. 4 BIG nie ma prawa przyjąć informacji gospodarczej o zobowiązaniu dłużnika będącego konsumentem:

1) przekazanej niezgodnie z ust. 1, czyli która nie spełnia warunków zawartych w art. 14 ust. 1 Ustawy lub

2) przekraczającej zakres określony w ust. 2.

W konsekwencji zatem wg SN umieszczenie informacji w rejestrze dłużników nie oznacza jeszcze, iż osoba, której ta informacja dotyczy, jest niesolidnym dłużnikiem. Przyczyny niespłacania długów mogą być różne, w tym także takie, które z brakiem solidności nie mają nic wspólnego, jednakowoż nie można tu wykluczyć naruszenia dóbr osobistych dłużnika, co implikuje prawo dłużnika do złożenia odpowiedniego pozwu z tytułu naruszenia dóbr osobistych.

Prof. M. Romanowski z Uniwersytetu Warszawskiego komentując cytowany wyrok SN stwierdził aprobująco, że

„Biuro Informacji Gospodarczej jest nie tylko pośrednikiem, zarabia na tej działalności, mamy więc prawo od niego wymagać weryfikacji wniosków o wpis. Nie jest w stanie sprawdzić na 100 proc., czy dług rzeczywiście jest, ale powinno to uprawdopodobnić. Nie może być mowy o automatycznym wpisywaniu zgłoszonych dłużników. „

[z opinii dla „Rzeczpospolitej”]

Odszkodowanie za bezprawny lub nieaktualny wpis w BIG

Warto także pamiętać o stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonym uprzednio w wyroku z dnia 26 października 2011 r., III CSK 16/11 (niepubl.), w którym stwierdzono, że dłużnikowi wpisanemu do bazy biura informacji gospodarczej, wobec którego wierzyciel nie spełnił ustawowego obowiązku uzupełnienia, uaktualnienia, sprostowania lub usunięcia danych o zadłużeniu, które są niekompletne, nieaktualne lub nieprawdziwe, przysługuje przeciwko wierzycielowi roszczenie o ochronę dóbr osobistych.

Wyrok ten wszakże dotyczy roszczenia wobec wierzyciela, a nie wobec BIG, jednakowoż tamże po raz pierwszy SN wskazał również, że biuro informacji gospodarczej nie może tylko pośredniczyć w przekazywaniu informacji, ale musi czuwać nad rzetelnością swojej działalności, jako — w pewnej mierze — instytucja zaufania publicznego.