Usunięcie z listy dłużników – BIK, BIG i KRD: ile lat i czy można szybciej

Listy dłużników to potoczna nazwa baz, które gromadzą informacje o zobowiązaniach konsumentów i firm. Dla wielu osób wpis na listę dłużników oznacza odcięcie od kredytów i pożyczek, więc usunięcie z listy dłużników staje się priorytetem. Wyjaśniamy, jak sprawdzić, na której liście jesteś, jak długo wpis może tam widnieć i kiedy da się go usunąć wcześniej.

W skrócie: w Polsce działają dwa rodzaje list dłużników: bankowe (BIK i Bankowy Rejestr) oraz biura informacji gospodarczej (KRD, BIG InfoMonitor, ERIF, KBIG). Negatywny wpis w BIK może zostać po spłacie nawet 5 lat, ale tylko gdy opóźnienie przekroczyło 60 dni, a bank skutecznie Cię o tym uprzedził. W BIG wpis o długu konsumenta musi zniknąć najpóźniej po 6 latach od wymagalności, a po spłacie wierzyciel ma 14 dni na jego aktualizację.

Wpis na listę dłużników – od czego zacząć?

Po wpisie zaczyna się pogoń za możliwością jego usunięcia. Czasem nierealna, a czasem zupełnie niepotrzebna – każda lista ma swoje przepisy, które jasno określają, kiedy wpis może zniknąć.

Jeśli usunięcie wpisu nie jest możliwe, nie warto tracić na to czasu. Przykład: kredyt w trakcie spłaty bank pokazuje w BIK zgodnie z prawem – nie ma więc sensu próbować go stamtąd usunąć.

Na której liście dłużników jesteś – BIK czy BIG?

Żeby skutecznie usunąć się z listy dłużników, musisz najpierw wiedzieć, na której liście jesteś. Nie jest to łatwe, zwłaszcza gdy pytasz pracownika banku czy salonu z telefonami – często nie widzą różnicy między BIK a BIG. Klient słyszy tylko, że „jest na liście dłużników”, i nie wie, gdzie szukać. Różnice wyjaśniamy w tekście BIK a BIG, a poniżej znajdziesz ściągawkę.

Listy dłużników w Polsce – gdzie możesz być wpisany?

Dzięki tej zbiorczej tabeli nie pominiesz żadnej bazy, szukając wpisów o swoich aktualnych czy dawnych długach:

Lista dłużników	Kto może Cię wpisać	Jak się sprawdzić
BIK – Biuro Informacji Kredytowej	banki, SKOK-i i część firm pożyczkowych	konto i raport w BIK krok po kroku
Bankowy Rejestr (ZBP)	tylko banki	raport z Bankowego Rejestru
KRD BIG	dowolny wierzyciel z każdej branży	raport z KRD za darmo
BIG InfoMonitor	dowolny wierzyciel z każdej branży	przewodnik po InfoMonitorze
ERIF BIG	dowolny wierzyciel z każdej branży	CRIF – właściciel ERIF i KBIG
KBIG	dowolny wierzyciel z każdej branży	jak sprawdzić długi w BIG
KIDT, Bisnode mBIG	–	biura zakończyły działalność, a ich bazy zostały usunięte

ERIF i KBIG należą dziś do grupy CRIF. Zaległości wobec państwa, np. podatkowe, trafiają z kolei do Rejestru Należności Publicznoprawnych – to osobna baza z własnymi zasadami.

Ile lat może widnieć wpis na liście dłużników?

Lista dłużników	Jak długo widnieje wpis	Kiedy wpis może zniknąć wcześniej
BIK	po spłacie do 5 lat – tylko jeśli opóźnienie przekroczyło 60 dni i minęło co najmniej 30 dni od skutecznego poinformowania Cię przez bank; do 12 lat w celach statystycznych, niewidoczne przy ocenie Twojego wniosku	gdy bank nie spełnił tych warunków albo nie potrafi tego udowodnić – szczegóły w analizie raportu BIK
Bankowy Rejestr	do 5 lat	wyłącznie na wniosek banku, który dokonał wpisu
BIG (KRD, InfoMonitor, ERIF, KBIG) – dług konsumenta	najpóźniej 6 lat od dnia, w którym dług stał się wymagalny (przy długu stwierdzonym wyrokiem – 6 lat od wyroku)	po spłacie wierzyciel ma 14 dni na aktualizację, a biuro 7 dni na usunięcie wpisu na jego wniosek
BIG – dług firmy	3 lata od ostatniej aktualizacji, maksymalnie 10 lat od przekazania	jak wyżej – po spłacie lub na wniosek wierzyciela

Więcej o terminach w biurach informacji gospodarczej piszemy w tekście ile czasu jest się w BIG.

Usunięcie z listy dłużników BIK

Negatywny wpis o spłaconym już kredycie bank może przetwarzać w BIK bez Twojej zgody przez 5 lat – ale tylko przy łącznym spełnieniu warunków z Prawa bankowego. Wpis można więc usunąć wcześniej, gdy:

Sytuacja	Dlaczego wpis może zniknąć
opóźnienie nie przekroczyło 60 dni	samo opóźnienie do 60 dni nie daje bankowi prawa do przetwarzania danych bez zgody po spłacie
bank nie poinformował Cię skutecznie o zamiarze przetwarzania danych bez zgody	poinformowanie musi być skuteczne – samo wysłanie pisma nie wystarczy, a od poinformowania musi minąć co najmniej 30 dni
bank spełnił warunki, ale nie potrafi tego udowodnić	ciężar dowodu skutecznego poinformowania spoczywa na banku

Usunięcie z BIK jest możliwe w wielu przypadkach – zwłaszcza gdy zajmuje się tym prawnik doświadczony w czyszczeniu BIK. Możesz to zrobić bez ryzyka: sprawdź usuwanie wpisów BIK z gwarancją. Przy trudniejszych sprawach pomaga też skarga do UODO.

Usunięcie z listy dłużników BIG

Wpis w BIG usuniesz przed upływem ustawowego terminu na trzy sposoby: spłacając dług, dogadując się z wierzycielem albo wygrywając z nim w sądzie. Szczegółowy poradnik znajdziesz w tekście o tym, jak usunąć wpis z BIG, a o KRD – w tekście mam długi w KRD, co robić.

Przedawniony dług w BIG

Samo przedawnienie nie usuwa wpisu z dnia na dzień, ale prawo wyznacza granicę: jeśli jesteś konsumentem, wierzyciel może przekazać informację do BIG tylko wtedy, gdy od wymagalności długu nie minęło 6 lat, a biuro musi usunąć wpis najpóźniej po upływie tych 6 lat. Stary, przedawniony dług nie może więc wisieć w BIG w nieskończoność – a jeśli wisi po tym terminie, wpis jest bezprawny.

Wyrok sądu i uchylenie nakazu zapłaty

Siłowe usunięcie wpisu ma sens, gdy dług ma wadę prawną. Przykładem jest nieskutecznie doręczony nakaz zapłaty. Jeśli uda się go uchylić, usunięcie wpisu jest naturalną konsekwencją.

Masz stare długi wpisane do BIG? Koniecznie sprawdź, czy można uchylić prawomocny nakaz zapłaty. Często wystarczy jedna wizyta w czytelni akt.

Ugoda z wierzycielem

Usunięcie z listy dłużników może być też efektem ugody – ratalnej albo z umorzeniem części długu. Przy ugodzie ratalnej jednym z warunków bywa zawieszenie prezentacji wpisu w BIG: dopóki spłacasz raty, wpis nie jest widoczny – więcej o tym w tekście o zawieszeniu prezentacji wpisu. Drugą, czasem bardzo korzystną opcją jest ugoda z umorzeniem części długu: wierzyciel zmniejsza dług w zamian za jednorazową spłatę reszty.

Po zapłacie ustalonej kwoty dług przestaje istnieć, a były wierzyciel ma 14 dni na zaktualizowanie informacji w BIG.

Ugody, po których znikają wpisy z BIG, zawrzesz z pomocą negocjatora. Szczegóły w poniższym boksie:

Usunięcie z listy dłużników – pytania