Kto płaci za komornika? Opłaty egzekucyjne w 2026 roku

Kiedy do gry wchodzi komornik, większość osób myśli tylko o jednym — o długu. Mało kto zdaje sobie sprawę, że równolegle toczy się druga, równie ważna bitwa: o koszty egzekucyjne. Od kilku lat zasady tej gry uległy fundamentalnej zmianie, przerzucając ciężar finansowy z dłużników na wierzycieli. Czy jednak zawsze? I czy na pewno mniej zapłacisz?

Ten artykuł to dogłębna analiza Ustawy o kosztach komorniczych, przetłumaczona z języka prawniczego na ludzki. Wyjaśnimy, jakie opłaty obowiązują obecnie, kto je ponosi i — co najważniejsze — jak jeden prosty ruch może zaoszczędzić Ci setki złotych. To wiedza, której brak jest niezwykle kosztowny.

Dlaczego stare zasady trafiły do kosza? Od traktora z Mławy do nowego prawa

Aby zrozumieć wagę obecnych przepisów, trzeba pamiętać o patologiach, które trawiły stary system. Poprzednia ustawa z 1997 roku została wyrzucona do kosza nie bez powodu — liczne afery, na czele z niesławnym przypadkiem zajęcia traktora rolnikowi spod Mławy, w połączeniu ze zbyt wysokimi, a czasem irracjonalnymi opłatami i brakiem realnego nadzoru, zmusiły ustawodawcę do rewolucji.

Jedną z najgorszych praktyk było tzw. „rolowanie długów”. W starym porządku prawnym wierzyciel mógł w nieskończoność nękać dłużnika, wszczynając i umarzając egzekucję. Za każdym razem, gdy umorzył postępowanie na swój wniosek, to na dłużnika spadał obowiązek zapłaty 5% opłaty komorniczej. Był to perfidny mechanizm, który pozwalał wierzycielom na przerzucanie kosztów nieskutecznej windykacji na już i tak zadłużoną osobę.

Nowa ustawa ukróciła ten proceder. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Ustawy o kosztach komorniczych (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 377), w przypadku umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela, opłata stosunkowa w wysokości 5% obciąża teraz bezpośrednio wierzyciela. To fundamentalna zmiana, która zmusza firmy windykacyjne do o wiele bardziej przemyślanych działań.

10% vs 3%: kluczowa strategia spłaty, która oszczędza Twoje pieniądze

Nowe przepisy stworzyły pewien paradoks, który jest niezwykle korzystny dla świadomego dłużnika. Choć może to brzmieć kontrintuicyjnie, po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji najgorszą rzeczą, jaką możesz zrobić, jest natychmiastowa wpłata pieniędzy na konto wierzyciela. Dlaczego?

Zgodnie z art. 27 ust. 1 Ustawy o kosztach komorniczych, standardowa opłata egzekucyjna w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych wynosi 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia. Ale ust. 2 tego samego artykułu daje dłużnikowi narzędzie do redukcji tej opłaty aż o 70% — pod jednym, prostym warunkiem.

Jeśli w ciągu miesiąca od otrzymania zawiadomienia wpłacisz dług bezpośrednio do wierzyciela (z pominięciem komornika), komornik i tak pobierze od Ciebie opłatę w wysokości 10% tej kwoty. Bo formalnie nie jest to świadczenie „wyegzekwowane do rąk komornika” — i nie korzystasz z ulgi.
Jeśli jednak w tym samym terminie wpłacisz tę samą kwotę bezpośrednio na konto komornika, opłata wyniesie zaledwie 3%.

To prosta matematyka. Przy długu 10 000 zł, ten jeden prosty wybór oznacza, że w Twojej kieszeni zostanie 700 zł (1000 zł vs 300 zł opłaty). Przy długu 50 000 zł — to już 3500 zł. To jest wiedza, za którą dziękują nam nasi klienci. Pamiętaj: w pierwszym miesiącu egzekucji komornik jest Twoim najtańszym „pośrednikiem płatności”.

Ważna pułapka — opłaty minimalne. Art. 28 ust. 1 UoKK stanowi, że nawet jeśli formalna stawka 3% wyjdzie niższa niż 150 zł — i tak zapłacisz 150 zł minimum. Przy długu 1000 zł formalne 3% to 30 zł, ale komornik pobierze 150 zł. A jeśli przegapisz 30-dniowe okno i komornik wyegzekwuje to z Twojego konta lub pensji — opłata minimalna rośnie do 200 zł (art. 28 ust. 2). Stąd wniosek: im wyższy Twój dług, tym bardziej opłaca się dotrzymać terminu. Pełen poradnik „jak złożyć wniosek o obniżenie kosztów komorniczych z gotowym wzorem pisma” znajdziesz w osobnym artykule.

Jeszcze lepsza strategia? Dogadać się z wierzycielem zanim sprawa w ogóle trafi do komornika. Bo gdy postępowanie egzekucyjne raz ruszy, opłat już nie unikniesz — możesz je tylko miarkować. Jak negocjować ratalną spłatę na etapie windykacji polubownej i co zrobić, gdy komornik już zapukał, opisujemy w poradniku o rozłożeniu długu u komornika na raty. Drugą stroną medalu jest kwota wolna od zajęcia komorniczego w 2026 r. — bo skoro już płacisz, to przynajmniej miej świadomość, ile komornik musi Ci zostawić.

Wierzycielu, szykuj portfel. Jak nowe opłaty zmieniły grę?

Nie jest tajemnicą, że ustawodawca nie darzy komorników nadmierną sympatią. Jednak nawet on zdaje sobie sprawę, że bez sprawnej egzekucji nie istnieje gospodarka rynkowa. Choć dochody komorników są niemałe, utrzymanie kancelarii generuje ogromne koszty. Ustawodawca, rozważając wszelkie za i przeciw, postanowił, że ciężar ten w większym stopniu spadnie na wierzycieli — a nie, jak wcześniej, na dłużników.

Wierzyciel sprawdzający koszty egzekucyjne — symbol zmiany przerzucającej ciężar opłat komorniczych z dłużnika na wierzyciela — Nowe przepisy częściowo przerzuciły ciężar kosztów z dłużnika na wierzyciela.

Oto kluczowe opłaty obciążające dziś wierzyciela:

Opłata 5% przy umorzeniu na wniosek wierzyciela (art. 29 ust. 1 UoKK). Jeśli wierzyciel wszczyna egzekucję, a potem sam wnosi o jej umorzenie (typowy „rolowanie”), to on — nie dłużnik — płaci komornikowi 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Min. 200 zł.
Opłata 150 zł za egzekucję bezskuteczną z innych przyczyn (art. 29 ust. 4 UoKK). Jeśli komornik umorzy postępowanie, bo np. dłużnik jest niewypłacalny, a wierzyciel nie zawiniał — opłata wynosi 150 zł od wierzyciela. To opłata „pocieszenia” dla komornika za włożoną pracę.
Opłata 10% przy niecelowym wszczęciu (art. 30 UoKK) — najpotężniejsza broń dłużnika. Jeśli wierzyciel wszczyna egzekucję, wiedząc lub mogąc się łatwo dowiedzieć, że jest ona bezcelowa (np. przeciwko osobie zmarłej — uchwała Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2022 r., III CZP 36/22 — albo w upadłości), komornik obciąża go opłatą 10% egzekwowanego świadczenia. W takim przypadku komornik nie pobiera nic od dłużnika, a jeśli już cokolwiek pobrał — zwraca to dłużnikowi.
Opłata za bezczynność wierzyciela. Jeśli wierzyciel nie wykonuje niezbędnych czynności w postępowaniu (np. nie wpłaca zaliczki, nie reaguje na wezwania komornika) — również naraża się na obciążenie kosztami.

Co to zmieniło w praktyce? Wierzyciel, który dawniej mógł bezrefleksyjnie zasypywać komorników setkami wniosków bez ryzyka finansowego, dziś dwa razy zastanowi się, czy warto pchać sprawę do egzekucji. Szczególnie boli go scenariusz art. 30 — bo gdy okaże się, że dłużnik nie żyje, jest w upadłości albo nie posiada żadnego majątku do zajęcia, to wierzyciel płaci 10% wartości fikcyjnego długu. Z perspektywy dłużnika to potężny argument do walki w sądzie po fakcie: jeśli udowodnisz, że wierzyciel powinien był wiedzieć o bezcelowości, masz prawo żądać zwrotu opłat i pociągnięcia go do odpowiedzialności kosztowej.

Koszty zastępstwa procesowego po 1 stycznia 2025 — wzrost o 100%

Mniej znaną, ale niezwykle istotną zmianą, jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 23 grudnia 2024 r., które podwyższyło o 100% stawki minimalne za czynności radców prawnych i adwokatów. To znaczy, że jeśli zatrudniasz pełnomocnika do walki z niecelową egzekucją albo do zaskarżenia postanowienia komornika — masz prawo żądać od przegrywającej strony (wierzyciela) zwrotu kosztów zastępstwa w wysokości dwukrotnie wyższej niż jeszcze do 31 grudnia 2024 r.

Praktyczny przykład: w sprawie o niecelową egzekucję na 14 000 zł (XII 1 Co 1984/23) sąd zasądził dłużnikowi zwrot kosztów zastępstwa w kwocie 917 zł. Przy nowych stawkach analogiczna sprawa dałaby zwrot rzędu 1800 zł — czyli prawie dwukrotnie więcej. To istotne, bo zmniejsza barierę wejścia dla dłużników, którzy obawiali się, że adwokat „pożre” całą oszczędność z wygranej sprawy.

Pułapka opłat minimalnych — kiedy 3% to wciąż 150 zł

Wracając do strategii „wpłacam do komornika w ciągu miesiąca i płacę tylko 3%” — to świetne narzędzie przy długach od kilku tysięcy złotych w górę. Ale przy małych długach matematyka się załamuje, bo wchodzą w grę opłaty minimalne z art. 28 UoKK:

150 zł — gdy spłaciłeś dług w terminie miesiąca do rąk komornika (art. 28 ust. 1).
200 zł — gdy komornik wyegzekwował świadczenie z wierzytelności, rachunku bankowego, pensji lub świadczeń z zabezpieczenia społecznego (czyli klasyczne zajęcie konta lub wypłaty); albo gdy zapłaciłeś do komornika po upływie miesiąca (art. 28 ust. 2).
300 zł — w pozostałych przypadkach, np. egzekucja z ruchomości (art. 28 ust. 3).
200 zł — przy umorzeniu postępowania na wniosek wierzyciela (art. 28 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 1).

Przykładowo: niespłacona chwilówka 800 zł. Wpłacasz do komornika w 5. dniu od zawiadomienia. Formalna stawka 3% to 24 zł. Realnie zapłacisz 150 zł. Inny przykład: dług 2000 zł, komornik zajął Ci konto po 6 tygodniach. Formalna stawka 10% to 200 zł — i akurat tyle zapłacisz (bo to dokładnie próg minimalny). Dług 600 zł zajęty z konta po 6 tygodniach? Formalne 10% to 60 zł, ale realne minimum to 200 zł.

Wniosek strategiczny. Dla małych długów (do ok. 2000 zł) różnica między „szybko zapłacę u komornika” a „pozwolę żeby zajął mi konto” jest niewielka (150 zł vs 200 zł). Dla średnich i większych długów (od 5000 zł w górę) różnica robi się dramatyczna i każdy dzień zwłoki przybliża Cię do tego, że zamiast 3% zapłacisz 10%. Magiczny próg to ok. 5000 zł długu — od tej kwoty strategia „szybka wpłata do komornika” zaczyna realnie się opłacać. A jeśli komornik już zdążył ściągnąć opłatę powyżej minimum — możesz złożyć wniosek o jej miarkowanie. Konkretne argumenty i gotowy wzór znajdziesz w artykule o obniżeniu kosztów komorniczych.

Co możesz zrobić w praktyce? Mapka decyzyjna w 3 krokach

Skoro przebrnąłeś przez paragrafy i procenty — pora przekuć tę wiedzę w konkretne ruchy. Poniższy schemat pokazuje, gdzie jesteś na osi czasu i co dokładnie powinieneś zrobić.

KROK 1
Przed wszczęciem egzekucji — ugoda z wierzycielem. Komornik to ostateczność. Wierzyciel zazwyczaj woli odzyskać na 100% dług w ratach niż przez niepewną w skutkach eghzekucję. Zaproponuj rozłożenie na raty bezpośrednio wierzycielowi — to najtańsza opcja, bo opłat komorniczych w ogóle nie ma. Szczegóły taktyki — w poradniku o rozłożeniu długu na raty.
KROK 2
Po zawiadomieniu od komornika — 30 dni na ulgę 3%. Otrzymałeś zawiadomienie o wszczęciu? Sprawdź datę i policz dni. Jeśli stać Cię na spłatę i Twój dług przekracza ok. 5000 zł — wpłać na konto kancelarii komorniczej, nie wierzyciela. To redukuje opłatę z 10% do 3% (art. 27 ust. 2 UoKK). Przy długu poniżej 2000 zł i tak zapłacisz minimum 150 zł, ale wciąż lepiej w terminie niż po nim — bo wtedy minimum rośnie do 200 zł.
KROK 3
Po fakcie — wniosek o obniżenie kosztów. Jeśli komornik pobrał opłatę wyższą niż minimum, masz prawo złożyć wniosek o jej miarkowanie. Powołujesz się na trudną sytuację majątkową lub okoliczności sprawy. Wzór pisma z konkretnymi argumentami znajdziesz w osobnym artykule. A jeśli wierzyciel wszczął egzekucję, choć wiedział lub powinien wiedzieć, że jest bezcelowa — żądaj zwrotu wszystkich pobranych opłat (art. 30 UoKK).

Podsumowanie — 5 rzeczy, których nie wiedziałeś o opłatach komorniczych

Standardowa opłata to 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia (art. 27 ust. 1 UoKK), nie 5% — to mit pochodzący z poprzedniej ustawy.
30 dni od zawiadomienia + wpłata do komornika = 3%. Przy długu 10 tys. zł oszczędzasz 700 zł, przy 50 tys. zł — 3500 zł.
Minimalna opłata to 150 zł (lub 200 zł, lub 300 zł zależnie od sposobu egzekucji) — nawet jeśli 3% wyjdzie niżej.
Wierzyciel płaci 5% przy umorzeniu na własny wniosek (art. 29 ust. 1) — to koniec ery „rolowania długów” kosztem dłużnika.
Niecelowa egzekucja = 10% obciąża wierzyciela (art. 30) — a dłużnik dostaje zwrot wszystkiego, co już pobrano. Najpotężniejsza broń w arsenale obrony.

Sądy, w tym Sąd Najwyższy, wciąż kształtują linię orzeczniczą w sprawach o miarkowanie i zwrot kosztów. Trybunał Konstytucyjny rozpatruje wnioski o zbadanie zgodności kilku przepisów UoKK z Konstytucją — ale do czasu rozstrzygnięć obowiązuje stan prawny opisany powyżej. Trend jest jasny: czasy, w których wierzyciel mógł bezrefleksyjnie „zasypywać” komorników wnioskami bez ponoszenia ryzyka finansowego, bezpowrotnie się skończyły. I to jest dobra wiadomość dla każdego, kto nie spłacił chwilówki, kredytu czy faktury — bo strategia obrony zaczyna się od wiedzy o liczbach na fakturach komornika.

Najczęściej zadawane pytania o opłaty komornicze

Ile zapłacę komornikowi, jeśli spłacę dług w ciągu miesiąca od zawiadomienia?

Jeśli wpłacisz dług bezpośrednio na konto komornika w terminie miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji — zapłacisz 3% wartości spłacanego świadczenia (art. 27 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych). Minimum to jednak 150 zł — czyli przy długu poniżej 5000 zł realnie zapłacisz właśnie tyle. Powyżej 5000 zł oszczędność staje się znacząca: przy długu 10 000 zł zapłacisz 300 zł zamiast 1000 zł, przy długu 50 000 zł — 1500 zł zamiast 5000 zł.

Czy mogę zapłacić bezpośrednio wierzycielowi z pominięciem komornika?

Formalnie tak, ale jest to fatalna strategia finansowa. Nawet jeśli wpłacisz wierzycielowi cały dług w terminie miesiąca od zawiadomienia komornika, opłata egzekucyjna i tak wyniesie pełne 10% (a nie 3%) — bo formalnie nie jest to świadczenie „wyegzekwowane do rąk komornika”. Tracisz 7 punktów procentowych w stosunku do prostej wpłaty na konto kancelarii komorniczej.

Kto płaci 5% przy umorzeniu egzekucji?

Od 2019 roku — wierzyciel. To fundamentalna zmiana w stosunku do starej ustawy z 1997 r., w której 5% obciążało dłużnika. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, jeśli wierzyciel składa wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (typowy mechanizm „rolowania długów”), to on — a nie dłużnik — płaci komornikowi 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, minimum 200 zł. Ta zmiana zmusiła firmy windykacyjne do o wiele bardziej przemyślanych działań.

Co to jest niecelowe wszczęcie egzekucji i co mi daje?

Niecelowe wszczęcie egzekucji to sytuacja, w której wierzyciel kieruje sprawę do komornika, choć wiedział lub mógł się łatwo dowiedzieć, że egzekucja jest bezcelowa — np. dłużnik nie żyje (Sąd Najwyższy potwierdził to w uchwale III CZP 36/22 z 27 stycznia 2022 r.), jest w upadłości albo nie istnieje już roszczenie. W takim przypadku komornik obciąża wierzyciela opłatą 10% wartości świadczenia (art. 30 UoKK), a dłużnik nie płaci nic. Co więcej — jeśli komornik zdążył już cokolwiek pobrać z konta lub pensji dłużnika, ma obowiązek to zwrócić.

Czy mogę żądać obniżenia (miarkowania) opłaty komorniczej?

Tak. Zgodnie z art. 49 ust. 7 ustawy o komornikach sądowych dłużnik może w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o opłatach złożyć wniosek o obniżenie opłaty egzekucyjnej, jeśli jej wysokość jest niewspółmierna do nakładu pracy komornika lub gdy sytuacja majątkowa dłużnika uzasadnia ulgę. Wzór pisma z konkretnymi argumentami znajdziesz w naszym poradniku o obniżeniu kosztów komorniczych. Pamiętaj o terminie 7 dni — po jego upływie sąd wniosku nie rozpatrzy.

Czy podane tu informacje były przydatne?

Oceń nas klikając na gwiazdkę