Rozłożenie długu u komornika na raty – jak to zrobić, czy jest możliwe? [Poradnik dla zadłużonych]

Masz na karku komornika i myślisz, że pierwszym krokiem jest złożenie w jego kancelarii wniosku o spłatę długu w ratach? To najczęstszy i najkosztowniejszy błąd popełniany przez dłużników. Każdego dnia setki osób piszą takie pisma, tracąc czas i nerwy, a w odpowiedzi otrzymują formalną odmowę lub, co gorsza, wprowadzającą w błąd ciszę.

Prawda jest brutalnie prosta: komornik sam z siebie nie ma prawa rozłożyć Twojego długu na raty. W tym artykule wyjaśnimy Ci, dlaczego tak jest, używając prostej, życiowej analogii. Co ważniejsze, pokażemy Ci, z kim naprawdę musisz negocjować, aby skutecznie wstrzymać egzekucję i ustalić realny, wiążący plan spłaty.

Mit: „Dogadam się z komornikiem”. Prawda: Komornik jest tylko listonoszem

Aby zrozumieć, dlaczego próby negocjacji z komornikiem są skazane na porażkę, wyobraź sobie taką sytuację: od dawna nie płacisz czynszu, a właściciel mieszkania, po uzyskaniu wyroku w sądzie, wysyła do Ciebie listonosza z ostatecznym, prawomocnym nakazem eksmisji.

Czy w tej sytuacji zacząłbyś negocjować z listonoszem? Prosić go o niższy czynsz, rozłożenie zaległości na raty albo o to, by dał Ci jeszcze miesiąc? Oczywiście, że nie. To byłoby absurdalne. Listonosz wykonuje tylko polecenie – jego zadaniem jest dostarczyć pismo i poświadczyć jego odbiór. Nie ma żadnej mocy, by zmienić treść listu czy anulować eksmisję. Decyzje w tej sprawie może podjąć tylko i wyłącznie właściciel mieszkania.

Dokładnie tak samo jest w przypadku egzekucji. Wierzyciel (bank, firma windykacyjna) jest właścicielem Twojego długu. Komornik jest tylko „listonoszem z uprawnieniami” – funkcjonariuszem publicznym, którego zadaniem jest przymusowe wykonanie polecenia wierzyciela, a nie negocjowanie jego warunków.

Rola komornika w świetle prawa – dlaczego nie może być sędzią w Twojej sprawie?

Zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. 1997 nr 133 poz. 882 z późn. zm.) komornik, to funkcjonariusz publiczny działający przy właściwym sądzie rejonowym. Jako funkcjonariusz publiczny jest zobligowany do odpowiadania na wszystkie pytania dłużnika. Również na pytania związane z rozłożeniem długu u komornika na raty.

Warto wiedzieć, że komornik nie ma obowiązku udzielania porad prawnych, natomiast ma obowiązek udzielić stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie osobiście lub bez profesjonalnego pełnomocnika pouczeń co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.

Pouczenie nie jest tożsame zarówno z poradą prawną, jak i z informacją niezbędną do prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego – na które mogą liczyć niektóre grupy wierzycieli, np. administracja publiczna, urzędy skarbowe, banki, SKOKi, organy spółdzielni mieszkaniowych, zarządy wspólnot mieszkaniowych.

Czy z komornikiem można negocjować spłatę długu w ratach?

W związku z powyżej opisanymi zadaniami komornika należy mieć świadomość, iż to wierzyciel, a nie komornik jest stroną w postępowaniu egzekucyjnym. Zatem komornik nie posiada prawnego umocowania do prowadzenia negocjacji z dłużnikiem w imieniu wierzyciela. Komornik egzekwuje roszczenia na majątku dłużnika wg wniosku wierzyciela, gdy ten przedstawi prawomocny tytuł egzekucyjny.

W konsekwencji obowiązującego modelu postępowania egzekucyjnego wszelkie negocjacje (po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego) dłużnik powinien prowadzić bezpośrednio z wierzycielem lub jego pełnomocnikiem. Prawda powyższa jest realizacją fundamentalnej zasady polskiego modelu postępowania egzekucyjnego, które wszczyna się na prawidłowy wniosek wierzyciela, a prowadzona jest przez funkcjonariusza państwowego.

Jak to zrobić poprawnie? Twój plan działania w 3 krokach

Skoro wiesz już, że rozmowy z komornikiem są stratą czasu, pora na konkretny plan działania. Poniższe kroki pokazują, jak w sposób formalny i skuteczny doprowadzić do zawarcia ugody i wstrzymania egzekucji komorniczej.

Krok 1: Zidentyfikuj prawdziwego wierzyciela

Pierwszym krokiem jest ustalenie, z kim w ogóle masz negocjować. Spójrz na pismo od komornika – zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. W jego treści musi być jasno wskazany wierzyciel, na którego wniosek prowadzone jest postępowanie. Może to być bank, firma pożyczkowa lub fundusz sekurytyzacyjny, który kupił Twój stary dług.

Krok 2: Złóż do wierzyciela propozycję ugody i wniosek o zawieszenie egzekucji

Teraz to Ty przejmujesz inicjatywę. Skontaktuj się pisemnie (listem poleconym lub mailem) z wierzycielem lub jego pełnomocnikiem i przedstaw swoją propozycję. W piśmie powinny znaleźć się:

• Propozycja spłaty zadłużenia w konkretnych, realnych dla Ciebie ratach.
• Prośba o umorzenie części odsetek karnych.
• Kluczowy element: wniosek o to, by wierzyciel, po zaakceptowaniu warunków, sam złożył u komornika wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na czas obowiązywania ugody.

Wniosek jest prosty: nie ma sensu czekać z rozpoczęciem negocjacji do momentu pojawienia się komornika. Rozłożenie długu u komornika na raty jest bowiem niemożliwe, a rozłożenie go u wierzyciela, zanim ten poniesie koszty egzekucji, jest znacznie łatwiejsze.

Nie umiesz lub boisz się negocjować z wierzycielem? Skorzystaj z możliwości wynajęcia zawodowego negocjatora, który w Twoim imieniu podejmie rozmowy z wierzycielem.

Krok 3: Wykorzystaj zgodę wierzyciela, by zatrzymać komornika

Co, jeśli wierzyciel zgodzi się na Twoje warunki? Masz teraz w ręku potężne zyski. Komornik, choć nie może samodzielnie zawrzeć z Tobą ugody, ma obowiązek wstrzymać swoje działania, jeśli otrzyma odpowiednie dyspozycje od wierzyciela lub dowód na zawarcie porozumienia. To jest moment, w którym egzekucja może zostać legalnie wstrzymana lub zawieszona.

Zawieszenie egzekucji komorniczej

Wg norm Kodeksu postępowania cywilnego [Kpc], które określają szczegółowe zasady prowadzenia egzekucji, organ egzekucyjny zawiesza postępowanie egzekucyjne z zasady na wniosek wierzyciela.

Istotny jest natomiast wyjątek od tej opisanej zasady (art.820³ Kpc) polegający na możliwości zawieszenia postępowania na wniosek dłużnika, gdy dłużnik przedstawi zaświadczenie z sądu […], z którego wynika, że wyrok zaoczny lub nakaz zapłaty […] został doręczony na inny adres aniżeli miejsce zamieszkania dłużnika. Jednakowoż wyjątek ten nie chroni dłużnika przed zajęciem majątku celem zabezpieczenia.

Nadto sąd […] może na wniosek wierzyciela lub dłużnika zawiesić postępowanie, jeżeli złożono skargę na czynności komornika […].

Ponadto (na mocy art. 822 Kpc) komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności egzekucyjnej, jeżeli przed jej rozpoczęciem dłużnik złoży niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że obowiązku swojego dopełnił albo że wierzyciel udzielił mu zwłoki. Komornik wstrzyma się również z dokonaniem czynności, jeżeli […] dłużnik albo jego małżonek podniesie zarzut wynikający z umowy małżeńskiej […].

Umorzenie egzekucji komorniczej

Dla dłużnika istotne jest, kiedy może liczyć na umorzenie egzekucji komorniczej. Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości lub części, gdy np. egzekucja ze względu na jej przedmiot lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna. Również, jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. A także, gdy wierzyciel pozostaje bierny i w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania […]. Nadto organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne w całości lub części na wniosek wierzyciela.

Warto przypomnieć, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie pozbawia wierzyciela możności wszczęcia ponownej egzekucji, chyba że z innych przyczyn egzekucja jest niedopuszczalna […].

Co to są „pozorne ugody z komornikiem”? (pułapka, na którą musisz uważać)

Choć ustaliliśmy, że komornik nie ma mocy prawnej do zawierania ugód, w praktyce często zdarza się, że dłużnicy próbują prowadzić z nim negocjacje. Czasem komornik, chcąc uprościć sobie pracę, zgodzi się na nieformalne, ustne ustalenia dotyczące dobrowolnych wpłat. Pamiętać jednak trzeba, że wszelkie ustalenia między dłużnikiem a komornikiem nie mają mocy prawnej i nie chronią Cię w żaden sposób.

Adresatem wniosków, próśb itp. dłużnika odnośnie zadłużenia […] powinien być wierzyciel (lub jego pełnomocnik). Przypomnieć tu należy, zarówno wierzycielowi, jak i dłużnikowi, iż osiągnięcie kompromisu nie polega na narzuceniu lub wymuszeniu warunków korzystnych dla jednej strony. Polega bowiem na wypracowaniu wspólnie rozwiązania odpowiadającego i korzystnego dla obu stron. Kompromis wymaga ustępstw zarówno od dłużnika, jak i wierzyciela oraz akceptacji sytuacji i interesów obu stron.

Ostrzeżenie: Dobrowolne wpłaty na konto komornika bez pisemnej ugody z wierzycielem to najgorsza z możliwych strategii. Wierzyciel w każdej chwili może nakazać komornikowi wszczęcie twardej egzekucji (np. zajęcie wynagrodzenia), a Twoje dotychczasowe, dobrowolne wpłaty nie będą miały żadnego znaczenia.

Co zrobić, gdy wierzyciel nie zgadza się na ugodę? (Plan B: Pożyczka na spłatę komornika)

Co jednak zrobić, gdy rozłożenie długu [u wierzyciela] na raty okaże się niewykonalne? Alternatywą jest zakończenie egzekucji za pomocą pożyczki na spłatę komornika. Pozwoli to na unikniecie samej egzekucji, a raty zamiast komornikowi spłacać będziemy nowemu wierzycielowi.

Kto pożyczy zadłużonym z komornikiem?

Wbrew powszechnym i stereotypowym opiniom pożyczki na spłatę komornika istnieją. Choć nie jest ich – z wiadomych względów – zbyt dużo. Wszystkie aktualnie dostępne w Polsce pożyczki dla osób z komornikiem prezentujemy w artykule: Jaki kredyt dla zadłużonych?

Wszystkie pożyczki w nim opisane są aktualne. Sprawdzamy ich dostępność regularnie i regularnie aktualizujemy dane. Nie możemy jednak udzielić gwarancji, że każdy wniosek zostanie zaakceptowany. Pożyczki na spłatę komornika to produkt szczególnego ryzyka dla pożyczających. Dlatego zawsze mogą oni udzielić odpowiedzi odmownej i trzeba się z tym liczyć.

Podsumowanie: Myśl strategicznie i działaj u źródła

Na koniec, raz jeszcze stanowczo podkreślmy: czynne działanie na każdym etapie sprawy leży w dobrze pojmowanym interesie dłużnika. Bierność i zaniechanie jest zawsze najgorszym rozwiązaniem problemów. Zrozumienie, że Twoim partnerem do rozmów i negocjacji jest wierzyciel, a nie komornik, to klucz do odzyskania kontroli. Zamiast pisać bezwartościowe pisma do komornika, skieruj całą swoją energię na wypracowanie porozumienia z tym, kto realnie pociąga za sznurki – z właścicielem Twojego długu.